Prowadzenie firmy·Spółka cywilna
Spółka cywilna to umowa, nie firma. Za jej długi wspólnicy odpowiadają solidarnie
Każdy wspólnik ma własny wpis w CEIDG, własny ZUS i własny PIT. Spółka dostaje NIP i REGON, rozlicza VAT i wystawia faktury w KSeF.
W liczbach
- Spółki cywilne w rejestrze REGON na koniec 2025 r.
- 289 918
- Nowe spółki cywilne zarejestrowane w 2025 r.
- 3 708
- Najmniejsza liczba wspólników
- 2
- Wpis wspólnika do CEIDG
- 0 zł
- PCC od wartości wkładów
- 0,5%
- Wypowiedzenie udziału w spółce na czas nieoznaczony
- 3 mies.
- Próg przychodów, od którego spółka prowadzi pełne księgi
- 2,5 mln euro
- Opłata za przekształcenie w spółkę jawną w KRS
- 500 zł
Spis treści
Liczba spółek cywilnych od 2016 r. wzrosła o 0,6%
Spółki cywilne w rejestrze REGON na koniec roku, tys.
Spółka cywilna to najprostszy sposób, żeby dwie albo więcej osób prowadziły razem biznes bez zakładania spółki w KRS. Nie trzeba kapitału, notariusza ani sądu, a wpis do ewidencji jest bezpłatny. Ta prostota ma swoją cenę: spółka nie jest osobnym podmiotem, który bierze na siebie ryzyko. Wspólnicy odpowiadają za jej długi solidarnie, także prywatnym majątkiem.
Według GUS na koniec 2025 roku w rejestrze REGON było 289 918 spółek cywilnych, czyli 28,2% wszystkich spółek. Ich liczba od lat prawie się nie zmienia, podczas gdy spółek z o.o. przybyło w tym czasie ponad 228 tysięcy. Według uzasadnienia rządowego projektu nowelizacji ustawy o CEIDG ok. 90% spółek cywilnych to umowy zawarte między przedsiębiorcami wpisanymi do CEIDG.
Spółka cywilna: co to jest i kto w niej jest przedsiębiorcą?
Art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego definiuje spółkę jako umowę, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do wspólnego celu gospodarczego przez działanie w oznaczony sposób, w szczególności przez wniesienie wkładów. Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej i nie jest jednostką organizacyjną z własną zdolnością prawną. Nie jest więc ani osobą fizyczną, ani prawną. Prawo przedsiębiorców w art. 4 ust. 2 rozstrzyga, że przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności.
Z tego wynika podział obowiązków, który zaskakuje wiele osób zakładających pierwszą spółkę:
| Sprawa | Kto odpowiada | Podstawa |
|---|---|---|
| Wpis do CEIDG | każdy wspólnik osobno | art. 4 ust. 2 Prawa przedsiębiorców |
| NIP i REGON | spółka | ustawa o ewidencji podatników, ustawa o statystyce publicznej |
| VAT, JPK, faktury w KSeF | spółka | art. 15 ust. 1 ustawy o VAT |
| PIT od zysku | każdy wspólnik od swojej części | art. 8 ust. 1 ustawy o PIT |
| Własne składki ZUS | każdy wspólnik osobno | art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych |
| Składki za pracowników | spółka jako płatnik | biznes.gov.pl, ZUS |
| Długi wobec kontrahentów | wszyscy wspólnicy solidarnie | art. 864 KC |
| Majątek firmy | wspólny majątek wspólników | art. 863 KC |
Wspólnikiem może być też osoba prawna, np. spółka z o.o., ale wpis do CEIDG dotyczy tylko osób fizycznych. Taka spółka cywilna prowadzi pełne księgi rachunkowe bez względu na przychody (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości) i nie może przejść na ryczałt. Do spółki cywilnej nie da się zastosować zwolnienia dla działalności nierejestrowanej: art. 5 ust. 5 Prawa przedsiębiorców wprost wyłącza działalność w ramach umowy spółki cywilnej.
Jak założyć spółkę cywilną krok po kroku?
Do 31 października 2028 roku spółkę cywilną rejestruje się w kilku urzędach osobno. Kolejność ma znaczenie, bo zgłoszenie NIP-2 wymaga numeru REGON spółki.
- Wpis każdego wspólnika do CEIDG. Wspólnik, który nie ma jeszcze firmy, składa wniosek CEIDG-1 jak przy zakładaniu JDG. Wpis jest bezpłatny, a we wniosku od razu zgłasza się do ZUS i wybiera formę opodatkowania. Jak wypełnić wniosek, opisujemy w poradniku jak założyć działalność gospodarczą. Kto już prowadzi JDG, nie zakłada drugiej firmy, tylko później aktualizuje wpis.
- Umowa spółki. Art. 860 § 2 KC wymaga, by umowa była stwierdzona pismem. To forma dla celów dowodowych, nie pod rygorem nieważności, ale bez pisemnej umowy trudno o konto bankowe, rejestrację w GUS i rozstrzyganie sporów.
- PCC-3 w urzędzie skarbowym. Umowa spółki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych 0,5% od wartości wkładów (art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o PCC). Płacą wspólnicy, solidarnie, w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, do urzędu właściwego dla siedziby spółki.
- REGON w urzędzie statystycznym. Wniosek RG-OP podpisują wszyscy wspólnicy albo osoba z upoważnieniami od nich wszystkich. Składa się go w urzędzie statystycznym właściwym dla siedziby spółki.
- NIP-2 i ewentualnie VAT-R. Zgłoszenie identyfikacyjne spółki zawiera m.in. REGON, dane wspólników z ich identyfikatorami podatkowymi i rachunki bankowe (art. 5 ust. 3 ustawy o ewidencji podatników). Spółka, która ma być czynnym podatnikiem VAT, składa też VAT-R przed pierwszą sprzedażą opodatkowaną.
- Aktualizacja CEIDG. Każdy wspólnik dopisuje do swojego wpisu NIP i REGON spółki (art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o CEIDG).
- ZUS jako płatnik, jeśli spółka zatrudnia. Spółka bez pracowników i zleceniobiorców nie zgłasza się do ZUS. Przy pierwszym zatrudnieniu zgłasza się jako płatnik w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń. Kolejne kroki opisujemy w poradniku zatrudnienie pracownika.
Ile kosztuje założenie spółki cywilnej?
| Wydatek | Kwota |
|---|---|
| Wpis wspólników do CEIDG | 0 zł |
| Wniosek RG-OP o REGON | 0 zł |
| Zgłoszenie NIP-2 i VAT-R | 0 zł |
| PCC od umowy spółki | 0,5% wartości wkładów, np. 100 zł przy wkładach 2 × 10 000 zł |
| Kapitał | nie jest wymagany |
PCC wraca także w trakcie działania spółki. Ustawa o PCC traktuje jako zmianę umowy spółki osobowej, w tym cywilnej, m.in. podwyższenie wkładu i pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (art. 1 ust. 3 pkt 1). Od każdej takiej czynności również płaci się 0,5%.
Co zmieni się w rejestracji od 1 listopada 2028 roku?
Ustawa z 13 marca 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 507) tworzy w CEIDG osobną część z informacjami o spółce cywilnej, której wspólnikiem jest przedsiębiorca wpisany do ewidencji. Jeden wniosek w CEIDG ma zastąpić NIP-2, RG-OP i zgłoszenie płatnika do ZUS. Można będzie do niego dołączyć VAT-R. Wniosek będzie bezpłatny, a w CEIDG pojawi się wzór umowy spółki do podpisania elektronicznie, dostępny wtedy, gdy wszyscy wspólnicy są w CEIDG. Te przepisy wchodzą w życie 1 listopada 2028 roku. Wspólnik, który przed tą datą ma w swoim wpisie NIP lub REGON spółki, musi złożyć wniosek o publikację informacji o niej do 31 marca 2029 roku (art. 26 ustawy nowelizującej).
Co powinna zawierać umowa spółki cywilnej?
Kodeks cywilny reguluje spółkę w 16 artykułach i wiele z nich to reguły, które obowiązują tylko wtedy, gdy wspólnicy nie umówią się inaczej. Warto znać te domyślne zasady, bo umowa spisana z gotowego wzoru często ich nie zmienia.
| Sprawa | Zasada z Kodeksu cywilnego | Co można zmienić w umowie |
|---|---|---|
| Wkłady | pieniądze, rzeczy, prawa albo praca; domniemanie równej wartości (art. 861) | wycena każdego wkładu |
| Udział w zyskach i stratach | równy, niezależnie od wkładu (art. 867 § 1) | inne proporcje, zwolnienie ze strat; nie można wyłączyć wspólnika z zysku |
| Prowadzenie spraw | każdy wspólnik, zwykłe sprawy bez uchwały (art. 865) | podział zadań, limity kwotowe |
| Reprezentacja | każdy wspólnik w granicach prowadzenia spraw (art. 866) | reprezentacja łączna albo wskazany wspólnik |
| Wypłata zysku | dopiero po rozwiązaniu spółki, przy spółce na dłuższy czas na koniec każdego roku (art. 868) | terminy zaliczek na poczet zysku |
| Wystąpienie | wypowiedzenie na 3 miesiące przed końcem roku obrachunkowego, z ważnych powodów bez terminu (art. 869) | krótszy termin |
| Śmierć wspólnika | spadkobiercy wchodzą do spółki, tylko jeśli umowa tak stanowi (art. 872) | zastrzeżenie wejścia spadkobierców |
Proporcje udziału w zysku mają znaczenie podatkowe. Ustawa o PIT przypisuje każdemu wspólnikowi przychody i koszty spółki proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku, a w braku dowodu przeciwnego przyjmuje, że udziały są równe (art. 8 ust. 1).
Wspólnik, który odchodzi, dostaje zwrot rzeczy oddanych spółce do używania, wartość wkładu określoną w umowie i część nadwyżki majątku odpowiadającą jego udziałowi w zyskach (art. 871). Wartości pracy wnoszonej jako wkład się nie zwraca. Spółka rozwiązuje się z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika (art. 874 § 2), a każdy wspólnik może z ważnych powodów żądać jej rozwiązania przez sąd.
Odpowiedzialność wspólników: kto płaci długi spółki cywilnej?
Art. 864 KC mówi krótko: za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie. Wierzyciel może żądać całej kwoty od jednego wybranego wspólnika, a ten rozlicza się potem z pozostałymi. W spółce jawnej wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 31 § 1 KSH). W cywilnej takiej kolejności nie ma.
Do egzekucji z majątku wspólnego spółki potrzebny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 Kodeksu postępowania cywilnego). Dlatego kontrahenci pozywają zwykle wszystkich wspólników naraz.
Za zaległości podatkowe spółki, np. VAT, wspólnik odpowiada całym majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami (art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej). Były wspólnik odpowiada za podatki, których termin płatności upłynął wtedy, gdy był w spółce.
Majątek spółki jest chroniony przed prywatnymi wierzycielami wspólnika tylko częściowo. W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może zaspokoić się z jego udziału we wspólnym majątku (art. 863 § 3 KC). Jeśli jednak w ostatnich 6 miesiącach egzekucja z ruchomości wspólnika była bezskuteczna, wierzyciel, który zajął prawa wspólnika na wypadek jego wystąpienia lub rozwiązania spółki, może wypowiedzieć jego udział na 3 miesiące naprzód (art. 870).
Spółka cywilna a ZUS: ile płaci każdy wspólnik?
Wspólnik spółki cywilnej jest dla ZUS osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), tak samo jak właściciel JDG. Według biznes.gov.pl podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz zdrowotnemu, a chorobowe jest dobrowolne. Każdy wspólnik sam składa dokumenty i płaci składki, posługując się własnym NIP, nie numerem spółki. Kto opłaca składki tylko za siebie, rozlicza się na deklaracji ZUS DRA.
| Okres po założeniu działalności | Składki społeczne w 2027 roku | Składka zdrowotnaskala, liniowy |
|---|---|---|
| Pierwsze 6 miesięcy, ulga na start | 0 zł | od 445,50 zł |
| Kolejne 24 miesiące, preferencyjny ZUS | 469,85 zł z chorobowym | od 445,50 zł |
| Po okresie ulg | 2052,15 zł z chorobowym i Funduszem Pracy według projektu budżetu albo Mały ZUS Plus | od 445,50 zł |
Kwoty dla pełnego ZUS wynikają z prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł z projektu ustawy budżetowej na 2027 rok. Minimalna zdrowotna 445,50 zł dotyczy składek od lutego 2027 roku. Ulga na start przysługuje wspólnikowi na tych samych zasadach co właścicielowi JDG, o ile nie miał firmy w ostatnich 60 miesiącach. Warunki opisujemy w poradnikach ulga na start i Mały ZUS Plus.
Najważniejsza różnica wobec spółki z o.o.: w spółce cywilnej składki płaci każdy wspólnik, także ten z symbolicznym udziałem. W spółce z o.o. z dwoma wspólnikami nikt nie płaci ZUS z samego tytułu posiadania udziałów, a pełny ZUS od pierwszego dnia płaci tylko jedyny wspólnik spółki jednoosobowej.
Wspólnik, który prowadzi też własną JDG i jest już zgłoszony z tego tytułu, według biznes.gov.pl nie składa kolejnego zgłoszenia do ZUS. Przy kilku działalnościach opodatkowanych skalą lub podatkiem liniowym składkę zdrowotną liczy się od sumy dochodów (art. 82 ust. 2a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej).
Gdy spółka zatrudnia, sama jest płatnikiem składek za pracowników i zleceniobiorców. Jako płatnik bez osobowości prawnej przesyła dokumenty i opłaca składki do 20. dnia następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zawieszenie działalności spółki jest skuteczne tylko wtedy, gdy zawieszą ją wszyscy wspólnicy (art. 22 ust. 5 Prawa przedsiębiorców).
Podatki w spółce cywilnej: PIT wspólników, VAT i KSeF spółki
PIT płaci każdy wspólnik osobno
Spółka cywilna nie płaci podatku dochodowego. Przychody wspólnika z udziału w spółce to przychody z jego działalności gospodarczej (art. 5b ust. 2 ustawy o PIT), liczone proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. Każdy wspólnik płaci własne zaliczki i składa własne zeznanie roczne, a składki ZUS odlicza od swojego dochodu, na ryczałcie od przychodu.
Przykład: spółka zarobiła 240 000 zł, a umowa dzieli zysk w proporcji 60 do 40. Pierwszy wspólnik rozlicza 144 000 zł dochodu, drugi 96 000 zł. Każdy od tej kwoty odejmuje swoje składki i płaci podatek według wybranej przez siebie formy.
| Forma opodatkowania | Czy w spółce cywilnej | Warunek |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | tak, wybór każdego wspólnika | tylko na skali jest wspólne rozliczenie z małżonkiem |
| Podatek liniowy 19% | tak, wybór każdego wspólnika | |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | tak, jeśli wybiorą go wszyscy wspólnicy | wspólnicy są osobami fizycznymi; suma ich przychodów ze spółki w poprzednim roku do 2 mln euro (8 754 000 zł dla 2027 roku); po wejściu w życie ustawy z druku nr 3293 do 250 000 euro |
Oświadczenie o ryczałcie składają wszyscy wspólnicy, każdy w swoim urzędzie skarbowym (art. 9 ust. 2 ustawy o ryczałcie). Ustawa uchwalona przez Sejm 5 listopada 2026 roku (druk nr 3293) obniża limit do 250 000 euro, czyli 1 094 250 zł po kursie NBP z 1 października 2026 roku. Dotyczy to także sumy przychodów wspólników spółki. Senat przyjął ustawę bez poprawek 6 listopada i tego samego dnia trafiła do prezydenta, który ma czas na decyzję do 27 listopada 2026 roku. Ta sama ustawa zmienia skalę PIT na 12%, 24% i 32%. Jak wybrać formę, rozpisujemy w poradniku jaka forma opodatkowania dla JDG, a zasady dotyczą wspólników tak samo.
VAT, KSeF i księgowość należą do spółki
Podatnikiem VAT jest sama spółka, bo ustawa o VAT obejmuje także jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej (art. 15 ust. 1). Spółka składa VAT-R, wysyła JPK_V7 i wystawia faktury pod swoim NIP. Ze zwolnienia podmiotowego skorzysta, jeśli jej sprzedaż bez VAT nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku (art. 113 ust. 1). Limit liczy się dla spółki, oddzielnie od sprzedaży JDG wspólnika.
Od 1 stycznia 2027 roku KSeF obejmuje także najmniejsze firmy, szczegóły opisujemy w tekście KSeF od 2027. Spółka cywilna nie ma profilu zaufanego. Jeśli nie ma też kwalifikowanej pieczęci elektronicznej, musi złożyć w urzędzie skarbowym zawiadomienie ZAW-FA. Wskazuje w nim osobę fizyczną, np. jednego ze wspólników, która w KSeF nada uprawnienia pozostałym.
Spółka prowadzi jedną księgę przychodów i rozchodów albo ewidencję przychodów na ryczałcie. Spółka cywilna osób fizycznych musi prowadzić pełne księgi rachunkowe od roku następującego po tym, w którym jej przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów wyniosły co najmniej 2,5 mln euro (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, próg obowiązuje od 2025 roku). Kwotę przelicza się po kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok obrotowy (art. 3 ust. 3). Dla ksiąg na 2027 rok próg wynosi więc 10 942 500 zł przychodów za 2026 rok.
Czy spółkę cywilną trzeba przekształcić w spółkę jawną?
Nie. To częsty mit, który wynika z dawnych przepisów. Przed 2009 rokiem art. 26 § 4 KSH nakazywał zgłosić spółkę cywilną do rejestru jako jawną, gdy jej przychody netto w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych osiągnęły próg obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Ustawa z 23 października 2008 roku zniosła ten obowiązek od 8 stycznia 2009 roku. Dziś przepis brzmi: spółka cywilna „może być przekształcona w spółkę jawną”.
Przekroczenie progu 2,5 mln euro oznacza więc tylko pełną księgowość, a nie zmianę formy prawnej. Przekształcenie warto rozważyć z innych powodów:
- spółka jawna może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 KSH),
- wierzyciel spółki jawnej sięga do majątku wspólnika dopiero po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki (art. 31 § 1 KSH); nie dotyczy to zobowiązań sprzed wpisu do KRS, także tych z czasów spółki cywilnej (art. 31 § 3 KSH),
- spółka jawna jest wpisana do KRS, a jej firma i reprezentacja są jawne dla kontrahentów i banków.
Przekształcenie wymaga dostosowania umowy do przepisów o spółce jawnej i zgłoszenia do KRS przez wszystkich wspólników (art. 26 § 4 i 6 KSH). Nie można przy tym korzystać z wzorca umowy w systemie S24, więc opłata sądowa wynosi 500 zł zamiast 250 zł (art. 52 ustawy o kosztach sądowych). Z chwilą wpisu spółka jawna przejmuje wszystkie prawa i obowiązki wspólników z majątku spółki cywilnej (art. 26 § 5 KSH) i zachowuje jej NIP (art. 12 ust. 1a ustawy o ewidencji podatników). Spółkę cywilną można też przekształcić bezpośrednio w inną spółkę handlową, np. z o.o., według przepisów o przekształceniu spółki jawnej (art. 551 § 2 i 3 KSH).
Spółka cywilna a spółka z o.o.: najważniejsze różnice
| Cecha | Spółka cywilna | Spółka z o.o. |
|---|---|---|
| Charakter prawny | umowa wspólników, bez osobowości prawnej | osoba prawna |
| Liczba wspólników | co najmniej 2 | od 1 |
| Rejestracja | CEIDG wspólników, REGON i NIP spółki, 0 zł | KRS, 250 zł w S24 albo 500 zł z umową u notariusza |
| Kapitał | nie jest wymagany | co najmniej 5000 zł (art. 154 § 1 KSH) |
| PCC na starcie | 0,5% od wartości wkładów | 0,5% od kapitału po odjęciu opłat |
| Odpowiedzialność za długi | wspólnicy solidarnie, całym majątkiem | spółka; zarząd przy bezskutecznej egzekucji (art. 299 KSH) |
| Podatek dochodowy | PIT każdego wspólnika: skala, liniowy albo ryczałt | CIT 9% albo 19% i 19% PIT od dywidendy |
| ZUS właścicieli | każdy wspólnik, z ulgą na start i preferencyjnym ZUS | jedyny wspólnik pełny ZUS; wspólnicy spółki wieloosobowej nie płacą z tytułu udziałów |
| Księgowość | KPiR do progu 2,5 mln euro (gdy wspólnikami są tylko osoby fizyczne) | zawsze pełne księgi i sprawozdanie finansowe |
| Wyjście ze spółki | wypowiedzenie udziału, rozliczenie wkładu | sprzedaż udziałów |
Spółka cywilna jest tańsza na starcie i w obsłudze, a przy niskich zyskach daje dostęp do ulg w ZUS. Spółka z o.o. lepiej chroni majątek prywatny i pozwala zatrzymać zysk w firmie, u małego podatnika przy 9% CIT. Podatki i składki obu form przy kilku poziomach zysku porównujemy w poradniku JDG czy spółka z o.o., a rejestrację w S24 opisujemy w tekście jak założyć spółkę z o.o..
Ile jest spółek cywilnych w Polsce?
| Koniec roku | Spółki cywilne | Spółki z o.o. |
|---|---|---|
| 2016 | 288 209 | 420 789 |
| 2017 | 288 603 | 451 863 |
| 2018 | 289 859 | 402 168 |
| 2019 | 291 012 | 429 136 |
| 2020 | 291 923 | 457 557 |
| 2021 | 292 843 | 499 983 |
| 2022 | 291 752 | 539 811 |
| 2023 | 291 612 | 576 790 |
| 2024 | 290 939 | 614 845 |
| 2025 | 289 918 | 649 163 |
Liczba spółek cywilnych w rejestrze REGON wzrosła przez 10 lat o 0,6%, a najwięcej było ich w 2021 roku. Spółek z o.o. przybyło w tym czasie 54,3%. W 2025 roku GUS zarejestrował 3708 nowych spółek cywilnych, o 16,5% mniej niż rok wcześniej, i wyrejestrował 4424.
Podsumowanie
- Spółka cywilna to umowa z art. 860 KC, a nie osoba prawna. Przedsiębiorcami są wspólnicy, każdy z wpisem w CEIDG, a spółka ma tylko NIP i REGON.
- Założenie jest bezpłatne poza PCC 0,5% od wartości wkładów. Do 31 października 2028 roku REGON i NIP-2 załatwia się osobno w GUS i urzędzie skarbowym, od 1 listopada 2028 roku jednym wnioskiem w CEIDG.
- Za długi spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie całym majątkiem (art. 864 KC), a za zaległości podatkowe także po wystąpieniu ze spółki (art. 115 Ordynacji podatkowej).
- ZUS i PIT płaci każdy wspólnik osobno, z prawem do ulgi na start i preferencyjnego ZUS. VAT, JPK i faktury w KSeF należą do spółki.
- Przekształcenie w spółkę jawną jest dobrowolne od 2009 roku. Przychody netto ze sprzedaży od 2,5 mln euro, dla 2027 roku 10 942 500 zł, oznaczają tylko obowiązek pełnych ksiąg.
FAQ
Pytania i odpowiedzi
Spółka cywilna to osoba fizyczna czy prawna?
Ani jedno, ani drugie. Spółka cywilna to umowa wspólników uregulowana w art. 860–875 Kodeksu cywilnego. Nie ma osobowości prawnej, a przedsiębiorcami są jej wspólnicy (art. 4 ust. 2 Prawa przedsiębiorców). Na potrzeby podatków spółka ma jednak własny NIP i REGON i jest podatnikiem VAT.
Ile kosztuje założenie spółki cywilnej?
Wpis wspólników do CEIDG, wniosek o REGON i zgłoszenie NIP-2 są bezpłatne. Płaci się tylko podatek od czynności cywilnoprawnych: 0,5% od wartości wkładów, w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, na deklaracji PCC-3. Przy wkładach 2 × 10 000 zł to 100 zł.
Czy wspólnik spółki cywilnej płaci ZUS?
Tak, każdy wspólnik osobno, bo jest przedsiębiorcą. Może korzystać z ulgi na start, preferencyjnego ZUS i Małego ZUS Plus na takich samych zasadach jak przy JDG. W 2027 roku pełny ZUS, czyli składki społeczne z chorobowym i Fundusz Pracy, wyniesie według projektu budżetu 2052,15 zł miesięcznie. Spółka zgłasza się do ZUS jako płatnik tylko wtedy, gdy zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców.
Czy spółkę cywilną trzeba przekształcić w spółkę jawną po przekroczeniu 2 mln euro przychodu?
Nie. Obowiązkowe przekształcenie zniesiono od 8 stycznia 2009 roku, a art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych mówi dziś, że spółka cywilna może zostać przekształcona w jawną. Przekroczenie progu 2,5 mln euro przychodów netto ze sprzedaży oznacza tylko obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych od następnego roku.
Czy wspólnik odpowiada za długi spółki cywilnej prywatnym majątkiem?
Tak. Według art. 864 Kodeksu cywilnego wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki solidarnie, więc wierzyciel może żądać całej kwoty od dowolnego z nich. Za zaległości podatkowe spółki wspólnik odpowiada całym majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami (art. 115 Ordynacji podatkowej), także po wystąpieniu ze spółki za okres, w którym był wspólnikiem.
Czy w spółce cywilnej każdy wspólnik może wybrać inną formę opodatkowania?
Przy skali podatkowej i podatku liniowym tak, bo PIT płaci każdy wspólnik od swojej części dochodu. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest możliwy tylko wtedy, gdy wybiorą go wszyscy wspólnicy, a suma ich przychodów ze spółki w poprzednim roku nie przekroczyła 2 mln euro. Jeśli prezydent podpisze ustawę z 5 listopada 2026 roku, od 2027 roku limit spadnie do 250 000 euro.
Źródła
- Kodeks cywilny, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 795), art. 860–875, Sejm RP, ISAP
- Kodeks spółek handlowych, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 18), art. 8, art. 26 § 4–6, art. 31, art. 151, art. 154, art. 551 § 2 i 3, Sejm RP, ISAP
- Ustawa z 23 października 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2008 nr 217 poz. 1381), nowe brzmienie art. 26 § 4, Sejm RP, ISAP
- Ustawa z 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2276), dawne brzmienie art. 26 § 4, Sejm RP, ISAP
- Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1484), art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 5, art. 22 ust. 5, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o CEIDG i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 30), art. 5 ust. 2 pkt 2, Sejm RP, ISAP
- Ustawa z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o CEIDG i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 507), rozdział 6a, art. 26 i art. 31, Sejm RP, ISAP
- Uzasadnienie rządowego projektu nowelizacji ustawy o CEIDG, druk nr 2076, Sejm RP
- Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 151), art. 5, art. 6, art. 12, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 1, art. 1a, art. 4 pkt 9, art. 5, art. 6, art. 7, art. 10, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1474), art. 8 ust. 6, art. 47 ust. 1, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 1461), art. 82 ust. 2a, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1 i 4, art. 9 ust. 2, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1263), art. 15 ust. 1, art. 113 ust. 1, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o rachunkowości, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3, Sejm RP, ISAP
- Ordynacja podatkowa, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 115, Sejm RP, ISAP
- Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 468), art. 778, Sejm RP, ISAP
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 1228), art. 52, Sejm RP, ISAP
- Przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 3293 (zmiana skali PIT i limitu ryczałtu od 2027 r.), Sejm RP
- Tekst ustawy uchwalonej przez Sejm 5 listopada 2026 r., druk nr 3293 (art. 3 i art. 5), Sejm RP
- Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2025 r., Główny Urząd Statystyczny
- Najczęściej zadawane pytania (REGON, spółki cywilne), Główny Urząd Statystyczny
- Jak zarejestrować się w ZUS i zgłosić do ubezpieczeń, biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii)
- Formy opodatkowania działalności gospodarczej, biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii)
- Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i ubezpieczenie zdrowotne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
- Rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2027, druk nr 3150 (prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł), Sejm RP
- KSeF: dostępy i uprawnienia, pytania i odpowiedzi, Ministerstwo Finansów
- Kurs średni EUR z 1 października 2026 r. (tabela 191/A/NBP/2026), Narodowy Bank Polski