Kalkulator formy opodatkowania
- rocznie daje skala przy 120 tys. zł przychodu i 20 tys. zł kosztów
- +6 422 zł
Wpisz kwotę netto albo brutto i wybierz stawkę, a kalkulator poda kwotę VAT i drugą z kwot. Możesz dodać kilka pozycji z różnymi stawkami – wynik zaokrąglamy do grosza tak, jak na fakturze.
Według stawek
| Stawka | Netto | VAT | Brutto |
|---|
Wartość pozycji to ilość × cena, zaokrąglona do grosza. Kwoty ujemne (np. przy korekcie) też są dozwolone.
VAT dolicza się do ceny netto, a z ceny brutto można go „wyciągnąć” odwrotnym wzorem. Proste mnożenie przez 1,23 zwykle wystarcza, ale na fakturze liczą się też zaokrąglenia i to, czy podatek liczysz od całej sumy, czy od każdej pozycji. Poniżej opisujemy wzory, zasady zaokrąglania z ustawy o VAT, przykłady i stawki obowiązujące w Polsce.
Oznaczmy stawkę VAT w procentach jako s (23, 8, 5 albo 0).
| Co liczysz | Wzór | Przy 23% |
|---|---|---|
| VAT z kwoty netto | netto × s ÷ 100 | netto × 0,23 |
| Brutto z netto | netto + VAT | netto × 1,23 |
| VAT z kwoty brutto | brutto × s ÷ (100 + s) | brutto × 23/123 |
| Netto z brutto | brutto − VAT | ok. brutto ÷ 1,23 |
Wzór na VAT z kwoty brutto pochodzi wprost z art. 106e ust. 7 ustawy o VAT. Kwota netto to wtedy różnica między brutto a podatkiem (art. 106e ust. 9) – i tak liczy kalkulator. Przy jednej kwocie wynik jest taki sam jak po podzieleniu brutto przez 1,23 (albo 1,08, 1,05) i zaokrągleniu do grosza. Różnice o grosze pojawiają się dopiero przy wielu pozycjach – zależnie od tego, czy VAT liczysz od sumy, czy od każdej pozycji.
W kwocie brutto VAT stanowi 18,70% przy stawce 23%, 7,41% przy 8% i 4,76% przy 5%. Pierwsze dwie wartości (18,70% i 7,41%) pojawiają się zresztą w samej ustawie, w art. 146eg.
Zasadę zaokrąglania określa art. 106e ust. 11 ustawy o VAT: kwoty wykazywane w fakturze zaokrągla się do pełnych groszy, przy czym końcówki poniżej 0,5 grosza pomija się, a końcówki od 0,5 grosza zaokrągla się do 1 grosza. To zwykłe zaokrąglenie „do najbliższego grosza, połówka w górę”. Kalkulator stosuje je do każdej kwoty: wartości pozycji (ilość × cena), podatku i sum.
Drugie pytanie to kolejność. Ustawa przewiduje dwa sposoby:
Oba są dopuszczalne, ale przy wielu drobnych pozycjach różnią się o grosze. Gdy dodasz w kalkulatorze więcej niż jedną pozycję, zobaczysz podsumowanie według stawek i informację, ile wyniósłby VAT drugą metodą.
Wystawiasz fakturę na 2500,00 zł netto ze stawką 23%. VAT: 2500 × 0,23 = 575,00 zł. Klient zapłaci 3075,00 zł brutto.
Kupujesz dla firmy towar za 199,99 zł brutto ze stawką 23%. VAT zawarty w cenie: 199,99 × 23 ÷ 123 = 37,3965… zł, po zaokrągleniu 37,40 zł. Netto: 199,99 − 37,40 = 162,59 zł.
Firma kupuje w księgarni trzy książki drukowane po 42,50 zł netto i dziesięć segregatorów po 8,99 zł netto. Książki drukowane są w załączniku nr 10 do ustawy (poz. 19), więc mają stawkę 5%. Segregatorów nie ma w żadnym załączniku – obowiązuje stawka 23%.
Na fakturze są trzy pozycje po 2,15 zł netto ze stawką 23%. VAT od każdej pozycji to 0,4945 zł, czyli po zaokrągleniu 0,49 zł – razem 1,47 zł. VAT od sumy: 6,45 × 0,23 = 1,4835 zł, czyli 1,48 zł. Różnica to grosz. Każda pozycja może przesunąć wynik najwyżej o pół grosza, więc przy 40 pozycjach różnica może sięgnąć 20 groszy.
Ustawa o VAT przewiduje stawkę podstawową i dwie obniżone. Przepis podstawowy (art. 41) wciąż mówi o 22% i 7%, ale na mocy przepisu przejściowego (art. 146ef) stosuje się 23% i 8%. Do 31 października 2026 r. minister finansów nie ogłosił końca tego okresu, więc w 2027 r. stawki się nie zmieniają.
| Stawka | Podstawa prawna | Przykłady |
|---|---|---|
| 23% | art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 1 | towary i usługi, dla których przepisy nie przewidują stawki obniżonej ani zwolnienia, np. kawa i herbata (wyłączone wprost z poz. 1 załącznika nr 3), segregatory |
| 8% | art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 2, załącznik nr 3; art. 41 ust. 12 i 12f | usługi zakwaterowania, usługi fryzjerskie, taksówki i transport pasażerski, wstęp na imprezy sportowe i do obiektów kulturalnych, leki i wyroby medyczne, woda z wodociągu, gazety i czasopisma (poza regionalnymi i lokalnymi – te mają 5%), budowa i remont mieszkań w ramach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, usługi gastronomiczne (PKWiU 56) – bez napojów spoza załączników nr 3 i 10, np. kawy czy alkoholu |
| 5% | art. 41 ust. 2a, załącznik nr 10 | mięso, ryby, produkty mleczarskie, jaja, warzywa, owoce, zboża i ich przetwory, w tym pieczywo, książki drukowane i e-booki, pieluchy, podpaski i tampony, foteliki samochodowe dla dzieci |
| 0% | art. 41 ust. 3 i 4, art. 83 | wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, eksport towarów (z dowodem wywozu poza UE), usługi transportu międzynarodowego |
| zw. | art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 | sprzedaż zwolniona przedmiotowo oraz sprzedaż małych firm korzystających ze zwolnienia podmiotowego (do 240 000 zł sprzedaży rocznie) |
O stawce decyduje dokładny opis towaru lub usługi w załączniku, często z odwołaniem do kodu CN albo PKWiU, a nie potoczna nazwa. Wiele pozycji ma wyłączenia: przetwory spożywcze z poz. 5 załącznika nr 3 mają stawkę 8%, ale mleko i preparaty dla niemowląt są wyłączone z tej pozycji i trafiły do załącznika nr 10 (5%). Stawka 8% dla budownictwa mieszkaniowego nie obejmuje domów jednorodzinnych powyżej 300 m² i mieszkań powyżej 150 m² powierzchni użytkowej – nadwyżka jest opodatkowana stawką 23% (art. 41 ust. 12b i 12c). Jeśli nie masz pewności, sprawdź pełne brzmienie załącznika albo wystąp o wiążącą informację stawkową (WIS).
Minister finansów może też czasowo obniżać stawki rozporządzeniem (art. 146ej). Tak jest np. z paliwami: od 3 października do 31 grudnia 2026 r. benzyna silnikowa, olej napędowy i biokomponenty stanowiące samoistne paliwa mają stawkę 8% (§ 11c rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek, Dz.U. 2026 poz. 1288).
W obu przypadkach na fakturze nie ma kwoty podatku, a netto równa się brutto, dlatego kalkulator liczy je tak samo. Prawnie to jednak co innego:
Zwolnienie podmiotowe przysługuje firmom z siedzibą w Polsce, których sprzedaż bez VAT nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku (art. 113 ust. 1). Jeśli jesteś zwolniony, Twoje ceny netto i brutto są równe – wpisz w kalkulatorze stawkę „zw.”.
FAQ
Pomnóż kwotę brutto przez stawkę i podziel przez 100 plus stawka. Przy 23% to brutto × 23/123, czyli około 18,70% kwoty brutto. Z 1230 zł brutto VAT wynosi 230 zł, a netto 1000 zł. Przy stawce 8% VAT to 8/108 kwoty brutto, przy 5% – 5/105.
Najprościej podzielić brutto przez 1,23 (przy stawce 23%), 1,08 albo 1,05. Na fakturze liczy się jednak najpierw kwotę VAT zawartą w brutto i zaokrągla ją do grosza, a netto to różnica brutto minus VAT. Tak stanowi art. 106e ust. 7 i 9 ustawy o VAT i tak liczy kalkulator.
Do pełnych groszy: końcówki poniżej 0,5 grosza pomija się, a końcówki od 0,5 grosza zaokrągla do 1 grosza (art. 106e ust. 11 ustawy o VAT). Na przykład 23% od 0,50 zł to 11,5 grosza, czyli po zaokrągleniu 0,12 zł.
Podstawowa zasada to VAT od sumy wartości netto w danej stawce (art. 106e ust. 1 pkt 14). Ustawa pozwala też wykazać VAT przy każdej pozycji i zsumować te kwoty (art. 106e ust. 10). Wyniki mogą się różnić o kilka groszy – kalkulator pokazuje obie wartości.
Sprzedaż ze stawką 0% jest opodatkowana, tylko podatek wynosi zero, więc sprzedawca zachowuje prawo do odliczenia VAT z zakupów. Sprzedaż zwolniona nie jest opodatkowana i takiego prawa nie daje (art. 86 ust. 1). Na fakturze zwolnienie oznacza się osobno i podaje jego podstawę prawną.
Formalnie ustawa o VAT przewiduje 22% i 7%, a 23% i 8% wynikają z przepisu przejściowego (art. 146ef). Koniec tego okresu minister finansów musiałby ogłosić w Monitorze Polskim do 31 października. Do 31 października 2026 r. takie obwieszczenie się nie ukazało, więc w 2027 r. stosuje się nadal 23% i 8%.
Wyliczenie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Obliczenia wykonuje Twoja przeglądarka – wpisane dane nie są nigdzie wysyłane ani zapisywane.