Split payment: obowiązek od faktury ponad 15 000 zł, w 2027 r. nowa lista towarów
Od 1 stycznia 2027 r. załącznik nr 15 ma 87 pozycji zamiast 150, w przelewie MPP podajesz numer KSeF, a pominięcie MPP przy nowych fakturach nie odbiera już kosztu. Sankcja 30% VAT zostaje.
- Próg faktury, powyżej którego MPP bywa obowiązkowy
- 15 000 zł brutto
- Sankcja za zapłatę z pominięciem obowiązkowego MPP
- 30% VAT
- Pozycje w załączniku nr 15 od 1 stycznia 2027 r.
- 87
- Czas urzędu na zgodę na uwolnienie środków z rachunku VAT
- 60 dni
- Zwrot VAT na rachunek VAT
- 25 dni
- Numer KSeF w przelewie MPP obowiązkowy od
- 1.01.2027
- Zgoda UE na obowiązkowy split payment w Polsce do
- 29.02.2028
Spis treści
Split payment działa w Polsce od 1 lipca 2018 r. jako rozwiązanie dobrowolne, a od 1 listopada 2019 r. jest obowiązkowy dla wybranych towarów i usług. Zasady zapisano w art. 108a–108f ustawy o VAT, a działanie rachunku VAT w art. 62a–62f Prawa bankowego.
Od 1 stycznia 2027 r. zmieniają się trzy rzeczy: załącznik nr 15 dostaje nowe brzmienie oparte na kodach CN, w przelewie MPP za fakturę z KSeF podajesz numer KSeF, a przy nowych fakturach pominięcie MPP przestaje odbierać koszt w PIT i CIT.
Czym jest split payment i jak działa rachunek VAT?
W zwykłym przelewie cała kwota brutto trafia na konto sprzedawcy. W mechanizmie podzielonej płatności nabywca zleca jeden przelew na specjalnym formularzu, a bank dzieli go na dwie części (art. 108a ust. 2 ustawy o VAT):
- kwota VAT trafia na rachunek VAT sprzedawcy,
- kwota netto trafia na jego rachunek rozliczeniowy, czyli zwykłe konto firmowe.
O zastosowaniu MPP decyduje nabywca. Przy fakturach objętych obowiązkiem sprzedawca musi taką płatność przyjąć, a zapis umowy, który ją wyłącza, jest nieważny (art. 108a ust. 1b, objaśnienia MF). Split payment stosuje się tylko między firmami, do faktur z wykazaną kwotą VAT i tylko przy przelewie w złotych. Nie zapłacisz tak kartą, gotówką ani za fakturę bez VAT, np. od sprzedawcy zwolnionego z podatku.
Rachunek VAT bank otwiera sam do rachunku rozliczeniowego firmy. Zasady z art. 62a i 62b Prawa bankowego:
| Cecha | Zasada |
|---|---|
| Otwarcie | automatycznie, bez odrębnej umowy |
| Opłaty | bank nie pobiera dodatkowych prowizji ani opłat za otwarcie i prowadzenie |
| Waluta | tylko złoty; do rachunku walutowego bank nie prowadzi rachunku VAT |
| Liczba | jeden rachunek VAT w banku dla wszystkich rachunków rozliczeniowych firmy, na wniosek więcej |
| Karta | bank nie wydaje do niego karty ani innego instrumentu płatniczego |
| Odsetki | możliwe, jeśli tak ustalisz z bankiem; trafiają na rachunek rozliczeniowy |
Do konta osobistego rachunek VAT nie powstaje. Dlatego firmy, które sprzedają albo kupują towary i usługi z załącznika nr 15, muszą mieć rachunek rozliczeniowy w złotych (art. 108e ustawy o VAT). Jeśli prowadzisz JDG na prywatnym koncie, przelew MPP od kontrahenta wróci do nadawcy (art. 62c ust. 11 Prawa bankowego). Oferty banków porównujemy w rankingu kont firmowych.
Split payment: kiedy jest obowiązkowy i od jakiej kwoty?
Obowiązek z art. 108a ust. 1a powstaje, gdy łącznie spełnione są trzy warunki:
- kwota należności ogółem na fakturze przekracza 15 000 zł brutto albo równowartość tej kwoty w walucie obcej,
- faktura obejmuje choć jeden towar lub usługę z załącznika nr 15 do ustawy o VAT,
- sprzedawca i nabywca są podatnikami, czyli transakcja odbywa się między firmami.
Próg liczysz dla pojedynczej faktury, a nie dla umowy. Faktura na dokładnie 15 000 zł obowiązku nie rodzi. W przykładzie MF umowa na roboty budowlane za 30 000 zł brutto, rozliczana trzema fakturami po 10 000 zł, nie podlega obowiązkowemu MPP. Przy białej liście jest inaczej, bo tam liczy się wartość całej transakcji. Tamte zasady i sankcje za przelew na rachunek spoza wykazu opisujemy w poradniku o białej liście podatników VAT.
| Sytuacja | Czy split payment jest obowiązkowy |
|---|---|
| Faktura 17 220 zł brutto, same laptopy | tak, do całego VAT z faktury |
| Faktura 18 450 zł brutto, w tym jedna pozycja z załącznika nr 15 | tak, ale tylko do VAT z tej pozycji |
| Faktura 14 900 zł brutto za telefony | nie, MPP jest dobrowolny |
| Faktura 40 000 zł brutto za najem albo usługi księgowe | nie, tych usług nie ma w załączniku nr 15 |
| Faktura 20 000 zł za roboty budowlane od wykonawcy zwolnionego z VAT | nie, na fakturze nie ma VAT |
| Firma zwolniona z VAT kupuje od czynnego podatnika telewizory za 16 000 zł brutto | tak |
| Osoba prywatna kupuje komputer za 16 000 zł | nie, nabywca nie jest podatnikiem |
| Należność w całości potrącona z wierzytelnością wzajemną | nie, w zakresie potrącenia |
| Zapłata kartą firmową za fakturę objętą obowiązkiem | obowiązek istnieje i nie został wykonany |
Na fakturze mieszanej obowiązek dotyczy tylko kwoty VAT przypadającej na pozycje z załącznika (objaśnienia MF z 23 grudnia 2019 r.). Resztę możesz zapłacić zwykłym przelewem, choć prościej opłacić w MPP całą fakturę.
Obowiązku nie ma przy fakturach z umów o partnerstwie publiczno-prywatnym (art. 108a ust. 1e). Według objaśnień MF nie stosuje się go też, gdy płacisz komornikowi w ramach zajęcia wierzytelności albo gdy ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie warsztatowi. Jeśli wierzytelność sprzedawcy przejął faktor, obowiązkowy MPP stosujesz do przelewu na rachunek faktora. Jak działa taka usługa, wyjaśniamy w rankingu faktoringu dla firm.
Mechanizm podzielonej płatności a załącznik 15: co się zmienia od 2027 roku?
Do 31 grudnia 2026 r. załącznik nr 15 liczy 150 pozycji opisanych symbolami PKWiU. Ustawa z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1270) nadaje mu od 1 stycznia 2027 r. nowe brzmienie. Lista ma 87 pozycji: 76 to towary oznaczone kodami Nomenklatury scalonej (CN), a 11 to usługi, nadal według PKWiU.
| Grupa | Pozycje od 1.01.2027 | Przykłady |
|---|---|---|
| Paliwa i węgiel | 2–4, 72–73 | węgiel, koks, benzyny, olej napędowy, gaz do napędu silników, oleje opałowe i smarowe |
| Stal i wyroby stalowe | 19–40 | blachy, pręty, kształtowniki, rury, drut, siatki i ogrodzenia ze stali |
| Metale szlachetne i kolorowe | 12–18, 41–51, 75 | srebro, złoto, platyna, miedź, aluminium, nikiel, cynk, cyna, ołów, złoto inwestycyjne |
| Elektronika | 53, 55–56, 60–65, 70–71 | laptopy i komputery, części i akcesoria do nich, dyski HDD i SSD, drukarki, smartfony, telewizory, aparaty cyfrowe, procesory, konsole |
| Tusze i tonery | 5–6, 54 | kasety z tuszem i tonery do drukarek |
| Części do pojazdów i akumulatory | 52, 57–59, 66, 68–69, 76 | części silników, akumulatory elektryczne, świece i rozruszniki, wycieraczki, części i akcesoria do samochodów i motocykli |
| Odpady i surowce wtórne | 7, 9–11, 67, 74 | złom, makulatura, stłuczka szklana, odpady z tworzyw i gumy, elektroodpady |
| Inne towary | 1, 8 | olej rzepakowy, folia stretch |
| Usługi | 77–87 | przenoszenie uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, roboty budowlane, w tym cały dział 43 PKWiU (roboty specjalistyczne) |
Według uzasadnienia projektu zakres załącznika miał zostać co do zasady zachowany, ale w bardzo małym zakresie może się rozszerzyć. Przykładem jest poz. 52: kod CN 8409 99 obejmuje też części do pozostałych silników (PKWiU 28.11.42.0), których dotąd w załączniku nie było. Opisowo, bez kodów, ujęto „odpady, złom i surowce wtórne” (poz. 74) oraz „części i akcesoria do pojazdów silnikowych” (poz. 76). Zniknęły dotychczasowe poz. 145–150, czyli sprzedaż hurtowa i detaliczna części do samochodów i motocykli. Te części mieszczą się teraz w pozycjach towarowych.
Jeśli handlujesz takimi towarami, do końca roku przypisz kody CN do kartotek w programie do faktur. Przepis przejściowy (art. 6 ustawy) każe stosować dotychczasowe zasady, gdy dostawa była przed 1 stycznia 2027 r., a faktura została wystawiona po 31 grudnia 2026 r., oraz w sytuacji odwrotnej.
Obowiązkowy split payment jest odstępstwem od dyrektywy VAT i wymaga zgody Rady UE. Decyzja wykonawcza 2025/373 z 18 lutego 2025 r. przedłużyła ją do 29 lutego 2028 r. i zastąpiła załącznik do decyzji z 2019 r. nową listą 13 kategorii towarów i usług.
Adnotacja na fakturze, KSeF i JPK_V7
Sprzedawca, który wystawia fakturę spełniającą warunki obowiązkowego MPP, zamieszcza na niej wyrazy „mechanizm podzielonej płatności” (art. 106e ust. 1 pkt 18a). W fakturze ustrukturyzowanej FA(3) służy do tego pole P_18A: wartość „1” oznacza fakturę objętą obowiązkiem, wartość „2” każdą inną.
Kilka zasad z objaśnień MF:
- brak adnotacji nie zwalnia nabywcy. Jeśli faktura spełnia warunki, płacisz w MPP także wtedy, gdy sprzedawca o dopisku zapomniał,
- adnotacja wpisana bez potrzeby nie tworzy obowiązku,
- fakturę bez wymaganego dopisku sprzedawca powinien skorygować (zasady opisujemy w poradniku o fakturze korygującej), a nabywca może ją poprawić notą korygującą,
- sprzedawca zwolniony z VAT adnotacji nie stosuje.
W JPK_V7 osobnego oznaczenia nie ma. Znacznik „MPP” w ewidencji sprzedaży i zakupu uchyliło od 1 lipca 2021 r. rozporządzenie z 29 czerwca 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1179). Fakturę objętą podzieloną płatnością wykazujesz jak każdą inną. Strukturę pliku i aktualne oznaczenia opisujemy w poradniku o JPK_V7.
Mechanizm podzielonej płatności: jak zrobić przelew krok po kroku?
- Sprawdź fakturę: kwotę brutto, pozycje z załącznika nr 15 i adnotację. Status VAT sprzedawcy zweryfikujesz po numerze NIP w narzędziu Sprawdź NIP.
- W bankowości firmowej wybierz formularz przelewu przeznaczony do podzielonej płatności. Banki nazywają go różnie, najczęściej „przelew VAT” albo „split payment”.
- Jako rachunek odbiorcy podaj zwykły rachunek firmowy sprzedawcy z faktury. Numeru rachunku VAT nie wpisujesz, bank rozdzieli kwoty sam.
- Wypełnij cztery pola wymagane przez art. 108a ust. 3 ustawy o VAT.
- Zatwierdź przelew. Bank pobiera kwotę VAT najpierw z twojego rachunku VAT, a gdy środków tam brakuje, z rachunku rozliczeniowego (art. 62c Prawa bankowego).
| Pole komunikatu przelewu | Co wpisać |
|---|---|
| Kwota brutto | całość albo część kwoty brutto z faktury |
| Kwota VAT | całość albo część VAT z faktury |
| Numer faktury | numer faktury; od 1 stycznia 2027 r. przy fakturze ustrukturyzowanej jej numer KSeF |
| NIP | numer NIP sprzedawcy |
Bank nie sprawdza, czy kwota VAT została policzona poprawnie (art. 62c ust. 10). Jednym przelewem płacisz jedną fakturę. Wyjątkiem jest płatność zbiorcza za faktury od jednego dostawcy z okresu od jednego dnia do jednego miesiąca (art. 108a ust. 3a–3c). Przy fakturach wystawionych poza KSeF przelew musi objąć wszystkie faktury z tego okresu, a w miejscu numeru faktury wpisujesz okres. Od 1 stycznia 2027 r. przy fakturach ustrukturyzowanych wybierasz dowolne faktury z okresu i podajesz identyfikator zbiorczy nadany przez KSeF.
Numer KSeF w komunikacie MPP obowiązuje przy płatnościach od 1 stycznia 2027 r. Od tego dnia czynni podatnicy VAT podają go także w tytule zwykłych przelewów do innych czynnych podatników (art. 108g). Więcej o tym w poradniku o KSeF od 2027.
Faktura pro forma i zaliczka
Numeru pro formy nie wpisujesz w komunikacie. Zaliczkę wpłaconą przed wystawieniem faktury opisujesz wyrazem „zaliczka” w polu numeru faktury (art. 108a ust. 1c). Według MF trzeba umieć powiązać taką wpłatę z późniejszą fakturą, a zaliczek nie obejmuje płatność zbiorcza. Zasady dokumentowania przedpłat znajdziesz w poradniku o fakturze zaliczkowej.
Faktura w walucie obcej
Przelew MPP jest możliwy tylko w złotych, ale umowa w euro nie zwalnia z obowiązku. Próg 15 000 zł przeliczasz jak podstawę opodatkowania, czyli co do zasady po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego (art. 31a). Według MF robisz dwa przelewy: VAT wykazany na fakturze w złotych płacisz komunikatem MPP, a kwotę netto osobno w walucie.
Kompensata
Jeśli strony potrącają wzajemne należności, obowiązku MPP nie ma w zakresie potrącenia (art. 108a ust. 1d). Od 1 stycznia 2021 r. przepis nie odsyła już do art. 498 Kodeksu cywilnego, więc objaśnienia MF z 2019 r., które wykluczały kompensaty wielostronne, są w tym punkcie węższe niż ustawa. Dopłatę po kompensacie płacisz w MPP. W przykładzie MF z faktury na 21 000 zł brutto po potrąceniu 15 000 zł zostaje 6000 zł, w tym 1121,95 zł VAT.
Na co wolno wydać środki z rachunku VAT i jak je uwolnić?
Pieniądze na rachunku VAT należą do firmy, ale wydasz je tylko na cele z art. 62b ust. 2 Prawa bankowego:
- zapłatę VAT z faktur zakupowych na rachunek VAT dostawcy, komunikatem MPP,
- zwrot VAT nabywcy po fakturze korygującej,
- wpłaty do urzędu skarbowego: VAT (także z importu), PIT i CIT z zaliczkami, akcyzę, cło, podatek od sprzedaży detalicznej, podatek od wydobycia niektórych kopalin, opłatę cukrową, podatek tonażowy, podatek od wartości sprzedanej produkcji i opłatę od alkoholu w małych opakowaniach, razem z odsetkami,
- składki pobierane przez ZUS oraz składki do KRUS,
- przekazanie na własny rachunek VAT w innym banku.
Wynagrodzeń, czynszu, rat kredytu ani kwot netto z faktur z tego rachunku nie opłacisz. Środki są za to chronione przed egzekucją należności innych niż wymienione podatki i składki (art. 62d).
Jeśli saldo rośnie szybciej, niż je wykorzystujesz, składasz wniosek o przekazanie środków na rachunek rozliczeniowy (art. 108b ustawy o VAT):
| Element | Zasada |
|---|---|
| Gdzie | naczelnik urzędu skarbowego właściwego dla firmy; wniosek można złożyć online |
| Opłata | brak |
| Co wskazać | rachunek VAT i kwotę do przekazania |
| Termin dla urzędu | 60 dni od otrzymania wniosku; zgoda ma formę postanowienia |
| Kiedy urząd odmówi | zaległości w podatkach opłacanych z rachunku VAT (do ich wysokości z odsetkami) albo uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane lub powstanie zaległość |
| Środki odwoławcze | zażalenie na postanowienie w 7 dni, odwołanie od decyzji odmownej w 14 dni |
W czasie oczekiwania możesz normalnie płacić z rachunku VAT. Po informacji z urzędu bank niezwłocznie przekazuje kwotę z postanowienia, a jeśli saldo jest niższe, przekazuje całe saldo (art. 62c ust. 12–13 Prawa bankowego).
Co grozi za pominięcie split payment?
| Kto | Za co | Skutek | Kiedy nie grozi |
|---|---|---|---|
| Nabywca | zapłata faktury objętej obowiązkiem poza MPP | dodatkowe zobowiązanie 30% VAT z pozycji z załącznika nr 15 (art. 108a ust. 7) | gdy sprzedawca rozliczył cały VAT z tej faktury (ust. 8) |
| Sprzedawca | brak adnotacji na fakturze | dodatkowe zobowiązanie 30% VAT z pozycji z załącznika nr 15 (art. 106e ust. 12) | gdy nabywca mimo to zapłacił VAT w MPP (ust. 13) |
| Nabywca, osoba fizyczna | zapłata poza MPP wbrew obowiązkowi | grzywna do 720 stawek dziennych, w wypadku mniejszej wagi grzywna za wykroczenie skarbowe (art. 57c KKS) | przepis nie przewiduje wyłączenia |
| Sprzedawca, osoba fizyczna | wadliwie wystawiona faktura | grzywna do 180 stawek dziennych (art. 62 § 1 KKS) | przepis nie przewiduje wyłączenia |
| Nabywca | zapłata poza MPP faktury z adnotacją, wystawionej do 31.12.2026 | wydatek nie jest kosztem w PIT i CIT | przy fakturach wystawionych od 1.01.2027 |
Sankcji 30% nie ustala się osobie fizycznej, która za ten sam czyn odpowiada karnie skarbowo. Grzywna za wykroczenie skarbowe wynosi od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (art. 48 KKS), czyli w 2027 r. od 495 zł do 99 000 zł.
Utratę kosztu usuwa ustawa z 18 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1371). Od 1 stycznia 2027 r. art. 22p ustawy o PIT i art. 15d ustawy o CIT obejmują tylko płatności powyżej 15 000 zł dokonane bez rachunku płatniczego, np. gotówką. O tym, które przepisy stosować, decyduje data wystawienia faktury. Faktura z grudnia 2026 r. zapłacona w styczniu zwykłym przelewem nadal odbiera koszt.
Split payment w praktyce: trzy przykłady liczbowe
Przykład 1. Laptopy za 17 220 zł
Agencja reklamowa kupuje cztery laptopy za 14 000 zł netto. VAT 23% to 3220 zł, faktura opiewa na 17 220 zł brutto i ma adnotację. Agencja zleca przelew MPP: kwota brutto 17 220 zł, kwota VAT 3220 zł. Na rachunek VAT sprzedawcy trafia 3220 zł, na jego rachunek rozliczeniowy 14 000 zł. Gdyby agencja zapłaciła zwykłym przelewem, a sprzedawca nie rozliczył VAT, urząd mógłby ustalić jej 966 zł dodatkowego zobowiązania (30% z 3220 zł).
Przykład 2. Faktura mieszana z hurtowni budowlanej
Firma remontowa kupuje materiały za 15 000 zł netto, czyli 18 450 zł brutto. Na fakturze jest jedna pozycja z załącznika nr 15: pręty stalowe walcowane na gorąco za 3000 zł netto i 690 zł VAT. Pozostałe materiały (12 000 zł netto, 2760 zł VAT) do załącznika nie należą.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Faktura brutto | 18 450 zł |
| VAT z całej faktury | 3 450 zł |
| VAT objęty obowiązkowym MPP | 690 zł |
| Sankcja przy zapłacie całości zwykłym przelewem | do 207 zł |
Faktura przekracza 15 000 zł i ma adnotację, ale obowiązek dotyczy tylko 690 zł. Firma może zapłacić w MPP całość albo przelać 690 zł komunikatem MPP, a 17 760 zł zwykłym przelewem.
Przykład 3. Faktura w euro
Sprzedawca wystawia 19 listopada 2026 r., w dniu dostawy, fakturę za dyski SSD: 3500 euro netto, 805 euro VAT, 4305 euro brutto. Średni kurs NBP z 18 listopada 2026 r. to 4,4089 zł. Brutto po przeliczeniu daje 18 980,31 zł, więc próg jest przekroczony. VAT wykazany na fakturze w złotych wynosi 3549,16 zł i tę kwotę nabywca płaci komunikatem MPP. Kwotę 3500 euro przelewa osobno w walucie.
Czy dobrowolny split payment się opłaca?
MPP możesz zastosować do każdej faktury z VAT od innej firmy (art. 108a ust. 1). Nabywca zyskuje kilka zabezpieczeń:
| Korzyść | Podstawa |
|---|---|
| Brak solidarnej odpowiedzialności za VAT sprzedawcy przy towarach z załącznika nr 15, a od 2027 r. także przy usługach z nowego załącznika nr 16 | art. 105a ust. 3 pkt 6 ustawy o VAT |
| Brak solidarnej odpowiedzialności za przelew na rachunek spoza białej listy | art. 117ba § 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej |
| Brak dodatkowego zobowiązania z art. 112b i 112c do wysokości VAT z faktury zapłaconej w MPP | art. 108c ust. 1 ustawy o VAT |
| Brak podwyższonych odsetek 150%, gdy co najmniej 95% podatku naliczonego w okresie wynika z faktur zapłaconych w MPP | art. 108c ust. 2 ustawy o VAT |
| Zwrot VAT w 25 dni, jeśli w deklaracji zawnioskujesz o zwrot na rachunek VAT | art. 87 ust. 6a ustawy o VAT |
| Niższy VAT do zapłaty przy wcześniejszej wpłacie w całości z rachunku VAT | art. 108d ustawy o VAT |
Ochrona z art. 108c nie działa, jeśli wiedziałeś, że faktura pochodzi od podmiotu nieistniejącego, dokumentuje czynności, których nie było, albo podaje nieprawdziwe kwoty.
Od 2027 r. dochodzi nowy powód. Załącznik nr 16 obejmuje m.in. usługi związane z oprogramowaniem, rachunkowo-księgowe, doradcze, reklamowe i badania rynku. Nabywca takich usług może odpowiadać solidarnie za VAT usługodawcy, jeśli wiedział albo miał podstawy przypuszczać, że podatek nie zostanie wpłacony. Odpowiedzialność nie dotyczy faktur poniżej 15 000 zł, chyba że w danym miesiącu kupiłeś od jednego usługodawcy takie usługi za ponad 50 000 zł netto. Zapłata w MPP wyłącza ją w każdym przypadku. Sam załącznik nr 16 nie tworzy obowiązku podzielonej płatności.
Ceną jest płynność sprzedawcy, bo część jego wpływów trafia na rachunek o ograniczonym przeznaczeniu. W firmie, która sama płaci dostawcom w MPP, rachunek VAT zwykle się bilansuje: z 23 000 zł VAT od klientów płaci 9200 zł VAT dostawcom, a 13 800 zł to jej VAT do urzędu. Nadwyżka powstaje, gdy za zakupy płacisz inaczej, np. kartą. Wtedy z rachunku VAT opłacasz PIT i ZUS, a resztę uwalniasz wnioskiem.
Podsumowanie
- Split payment jest obowiązkowy przy fakturze ponad 15 000 zł brutto z pozycją z załącznika nr 15, między podatnikami. Obowiązek dotyczy tylko VAT z tych pozycji.
- Od 1 stycznia 2027 r. załącznik nr 15 ma 87 pozycji opisanych kodami CN i PKWiU, a w komunikacie MPP za fakturę z KSeF podajesz numer KSeF.
- Za zapłatę poza MPP nabywcy grozi 30% VAT, za brak adnotacji to samo sprzedawcy. Utrata kosztu dotyczy tylko faktur wystawionych do 31 grudnia 2026 r.
- Z rachunku VAT zapłacisz VAT dostawcom, podatki i składki ZUS. Na zgodę na uwolnienie środków urząd ma 60 dni.
- Dobrowolny MPP chroni przed solidarną odpowiedzialnością za VAT sprzedawcy i pozwala dostać zwrot VAT w 25 dni.
Co dalej
-
Sprawdź kontrahenta po NIP
15 000 zł próg transakcji, od którego liczy się rachunek z białej listy.
Sprawdź NIP
FAQ
Pytania i odpowiedzi
Split payment od jakiej kwoty jest obowiązkowy?
Od faktury, na której kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł brutto, jeśli zawiera choć jedną pozycję z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, a obie strony są podatnikami (art. 108a ust. 1a). Liczy się pojedyncza faktura, a nie wartość umowy. Faktura na dokładnie 15 000 zł obowiązku nie rodzi.
Czy w split payment można zapłacić sam VAT z faktury?
Tak. Art. 108a ust. 2 ustawy o VAT pozwala zapłacić w MPP całość albo część VAT, a kwotę netto uregulować inaczej, np. zwykłym przelewem, potrąceniem albo w walucie obcej. W komunikacie przelewu wpisujesz wtedy tę samą kwotę w polu brutto i w polu VAT.
Czy fakturę pro forma można opłacić w mechanizmie podzielonej płatności?
Pro forma nie jest fakturą w rozumieniu ustawy o VAT, więc jej numeru nie wpisuje się w komunikacie. Wpłatę dokonaną przed wystawieniem faktury można jednak zapłacić w MPP jako zaliczkę: w polu numeru faktury wpisuje się wyraz „zaliczka” (art. 108a ust. 1c).
Czy firma zwolniona z VAT musi płacić w split payment?
Tak, jeśli kupuje od czynnego podatnika VAT towary lub usługi z załącznika nr 15 na fakturze powyżej 15 000 zł brutto. Według objaśnień Ministerstwa Finansów z 23 grudnia 2019 r. obowiązek dotyczy także nabywcy zwolnionego z VAT. Sprzedawca zwolniony z VAT nie wykazuje podatku na fakturze, więc do jego faktur MPP się nie stosuje.
Czy w JPK_V7 trzeba oznaczać faktury objęte split payment?
Nie. Oznaczenie „MPP” w ewidencji sprzedaży i zakupu zostało uchylone 1 lipca 2021 r. rozporządzeniem z 29 czerwca 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1179). Fakturę zapłaconą w podzielonej płatności wykazuje się w JPK_V7 jak każdą inną.
Czy w 2027 r. za pominięcie split payment traci się koszt podatkowy?
Nie, jeśli faktura została wystawiona 1 stycznia 2027 r. lub później. Ustawa z 18 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1371) usuwa ten skutek z art. 22p ustawy o PIT i art. 15d ustawy o CIT. Przy fakturach wystawionych do 31 grudnia 2026 r. stosuje się dotychczasowe przepisy. Sankcja 30% VAT z art. 108a ust. 7 ustawy o VAT obowiązuje bez zmian.
Ile czeka się na uwolnienie środków z rachunku VAT?
Naczelnik urzędu skarbowego ma 60 dni od otrzymania wniosku na wydanie postanowienia (art. 108b ust. 3 ustawy o VAT). Wniosek jest bezpłatny. Urząd odmawia, gdy firma ma zaległości w podatkach opłacanych z rachunku VAT albo gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Czy fakturę objętą obowiązkowym split payment można zapłacić kartą?
Nie. MPP działa tylko przy przelewie w złotych zleconym na specjalnym komunikacie. Według objaśnień Ministerstwa Finansów zapłata kartą za fakturę objętą obowiązkiem oznacza, że obowiązek nie został wykonany, a nabywcy grozi sankcja 30% VAT.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263 ze zm. (art. 31a, 87, 99, 105a, 106e, 108a–108g, załącznik nr 15), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, Dz.U. 2026 poz. 1270 (art. 1 pkt 22 i 38, art. 3, art. 6, załączniki nr 1 i 2), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 2677, uzasadnienie (zmiana klasyfikacji w załączniku nr 15 z PKWiU na CN), Sejm RP
- Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2025/373 z 18 lutego 2025 r. w sprawie zmiany decyzji wykonawczej (UE) 2019/310 (upoważnienie dla Polski do 29 lutego 2028 r.), EUR-Lex, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
- Ustawa – Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 38 ze zm. (art. 62a–62f), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Objaśnienia podatkowe z 23 grudnia 2019 r. w sprawie mechanizmu podzielonej płatności, Ministerstwo Finansów
- Co to jest mechanizm podzielonej płatności (MPP) i jak go stosować, biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii)
- Wniosek o przekazanie środków z rachunku VAT, biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii)
- Ustawa z 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. 2026 poz. 1371 (art. 1 pkt 2, art. 2 pkt 4, art. 3, art. 6), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 ze zm. (art. 22p), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 554 ze zm. (art. 15d), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Kodeks karny skarbowy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 633 ze zm. (art. 48, 57c, 62), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa – Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622 ze zm. (art. 56b, 117ba), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 29 czerwca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie VAT, Dz.U. 2021 poz. 1179 (uchylenie oznaczenia MPP), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa z 27 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2020 poz. 2419 (zmiana art. 108a ust. 1d), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Ustawa z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2023 poz. 1598 ze zm. (art. 17: numer KSeF w płatnościach od 1 stycznia 2027 r.), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
- Podręcznik KSeF 2.0, część II: Wystawianie i otrzymywanie faktur w KSeF (pkt 4.1.4 i 4.1.5), Ministerstwo Finansów, ksef.podatki.gov.pl
- Struktura logiczna FA(3), schemat XSD (pole P_18A), Centralne Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych
- Kurs średni EUR z 18 listopada 2026 r., tabela nr 224/A/NBP/2026, Narodowy Bank Polski
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), Dziennik Ustaw / ISAP