Prowadzenie firmy·Start firmy

Biznesplan krok po kroku: od streszczenia do gotówki na 12 miesięcy

Urząd pracy, LGD i bank wymagają od biznesplanu czego innego, ale każdy zaczyna od liczb. Na przykładzie kawiarni liczymy próg rentowności i gotówkę na pierwszy rok.

W liczbach

Firmy z 2024 r., które działały jeszcze w 2025 r.
68,4%
Nowe firmy finansowane ze środków własnych
88,3%
Maksymalna dotacja z PUP od 1 grudnia 2026 r.
55 902,06 zł
Premia z LGD na podjęcie działalności
do 150 tys. zł
Część planowanej sprzedaży do osiągnięcia przy premii z LGD
30%
Próg rentowności kawiarni z przykładu
61 paragonów dziennie
Rezerwa gotówki w przykładzie
60 712 zł

Rok po starcie działa 68,4% nowych firm, starsze przeżywają po ponad 90%

Odsetek firm aktywnych w 2024 r., które działały jeszcze w 2025 r., według roku powstania, %

Źródło: GUS, Przedsiębiorstwa niefinansowe powstałe w latach 2020–⁠2024 (30.01.2026), tablica 6.

Biznesplan nie jest potrzebny do rejestracji firmy w CEIDG. Staje się obowiązkowy, gdy prosisz kogoś o pieniądze: powiatowy urząd pracy o dotację, lokalną grupę działania (LGD) o premię na start albo bank o kredyt. Każda z tych instytucji ma własny formularz, ale wszystkie pytają o to samo: co sprzedasz, komu, za ile, ile to kosztuje i z czego firma przeżyje pierwsze miesiące.

Pierwszy rok jest najtrudniejszy. Według GUS z 281 846 firm powstałych w 2024 r. do 2025 r. działały 192 714, czyli 68,4%. Wśród firm starszych odsetek przeżycia kolejnego roku przekraczał 90%. Poniżej rozpisujemy biznesplan część po części, a plan finansowy liczymy na danych z naszej karty kawiarni.

Biznesplan: co to jest i kto go czyta?

Biznesplan to opis pomysłu na firmę przełożony na liczby. Część opisowa mówi, co i komu sprzedajesz. Część finansowa pokazuje, ile pieniędzy potrzebujesz na start, kiedy firma pokryje koszty i ile gotówki zostanie na koncie w najgorszym miesiącu.

Czytelnik zawsze szuka tego samego: dowodu, że założenia nie są wzięte z sufitu. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w artykule o biznesplanie z 2019 r. cytuje eksperta PKO BP: bank porównuje plany finansowe wnioskodawcy z danymi statystycznymi podobnych firm, a zbyt wysoka rentowność na tle branży budzi nieufność. Za elementy, bez których trudno ocenić przedsięwzięcie, uznaje prognozę sprawozdań finansowych, harmonogram rzeczowo-finansowy i opis przedsięwzięcia.

Jak napisać biznesplan krok po kroku?

Biznesplan dla małej firmy da się zamknąć w sześciu częściach. Kolejność pisania jest inna niż kolejność w dokumencie: streszczenie piszesz na końcu, a plan finansowy zaczynasz równolegle z analizą rynku, bo jedno weryfikuje drugie.

Część Na jakie pytanie odpowiada Co musi zawierać
1. Streszczenie Czy warto czytać dalej? pomysł, klient, kwota potrzebna na start, próg rentowności, źródła finansowania
2. Oferta Co sprzedajesz i za ile? produkty lub usługi, ceny, sposób sprzedaży, lokal, potrzebne zezwolenia
3. Rynek i konkurencja Kto kupi i u kogo kupuje dziś? liczba potencjalnych klientów, konkurenci z cenami, czym się wyróżnisz
4. Marketing Skąd przyjdą pierwsi klienci? kanały, budżet, harmonogram na pierwsze 3 miesiące
5. Plan finansowy Czy to się spina? koszty startu, koszty stałe, przychody, próg rentowności, przepływy na 12 miesięcy
6. Ryzyka Co się stanie, jeśli coś pójdzie gorzej? 4–⁠6 ryzyk z wpływem na wynik i planem reakcji

1. Streszczenie

Jedna strona, którą komisja przeczyta na pewno. Wpisz w nią liczby z dalszych części: koszt startu, wkład własny, wnioskowaną kwotę, miesięczny próg rentowności i miesiąc, w którym firma ma go przekroczyć. Opis pomysłu zmieść w dwóch zdaniach.

2. Oferta i model sprzedaży

Opisz konkretnie, co sprzedajesz, w jakich cenach i gdzie. Wniosek o dotację z PUP wymaga podania symbolu podklasy PKD, opisu planowanej działalności z informacją o potrzebnych uprawnieniach, licencjach i koncesjach, adresu i opisu lokalu (§ 2 ust. 3 pkt 3–⁠6 rozporządzenia, Dz.U. 2025 poz. 1645). Do tej części pasują też twoje wykształcenie, szkolenia i doświadczenie, na które wniosek ma osobny punkt (pkt 7).

3. Rynek i konkurencja

Tu najczęściej pojawia się ogólnik w stylu „rynek rośnie”. Komisja potrzebuje liczb z twojej okolicy. Bank Danych Lokalnych GUS podaje liczbę mieszkańców i liczbę firm w rejestrze REGON według sekcji PKD, do poziomu gminy. Resztę trzeba zebrać samemu: spisać konkurentów w promieniu, z którego przyjdą klienci, porównać ich cenniki i godziny otwarcia, policzyć ruch w godzinach szczytu.

Pokaż też, że znasz statystykę przeżywalności. GUS w badaniu nowych firm podaje odsetek przedsiębiorstw aktywnych w 2024 r., które działały jeszcze w 2025 r.:

Rok powstania firmy Aktywne w 2024 r. Aktywne do 2025 r. Wskaźnik przeżycia
2020 107 155 100 650 93,9%
2021 115 303 106 987 92,8%
2022 176 352 162 524 92,2%
2023 174 318 157 936 90,6%
2024 281 846 192 714 68,4%

Firmy powstałe w 2023 r., które dotrwały do 2025 r., w 77,6% przypadków nie zgłaszały żadnych trudności. Wśród tych, które miały problemy ze sprzedażą, blisko trzy czwarte wskazywały zbyt dużą konkurencję, a 45,8% to, że firma jest niedostatecznie znana na rynku (GUS). Obie bariery opisuje się właśnie w analizie konkurencji i w planie marketingu.

4. Marketing i sprzedaż

Napisz, skąd przyjdą pierwsi klienci i ile to kosztuje. Zamiast listy kanałów podaj budżet i harmonogram: co robisz przed otwarciem, w pierwszym miesiącu i w kolejnych dwóch. Urzędy pracy różnie traktują wydatki na reklamę z dotacji. Przykłady limitów z regulaminów zebraliśmy w poradniku o dotacji z urzędu pracy.

5. Plan finansowy

Najważniejsza część i ta, którą komisje sprawdzają najdokładniej. Składa się z pięciu tabel: koszty startu ze źródłami finansowania, koszty stałe miesięcznie, prognoza przychodów, próg rentowności i przepływy pieniężne na 12 miesięcy. Wszystkie pięć pokazujemy poniżej na przykładzie.

6. Ryzyka

Opisz 4–⁠6 rzeczy, które mogą pójść gorzej niż w planie, i policz, ile kosztują. Przykłady są w osobnej sekcji niżej.

Biznesplan przykład: plan finansowy małej kawiarni

Przykład opiera się na modelu małej kawiarni na 30–⁠50 m² w średnim mieście, poza ścisłym centrum, z naszej karty kawiarni. Ceny ekspresu i młynków to ceny brutto z cennika sklepu Coffeedesk z 17 listopada 2026 r., pozostałe kwoty to szacunki redakcji. Tempo rozkręcania sprzedaży w pierwszym roku to nasze założenie.

Koszty startu i źródła finansowania

Pozycja Kwota Źródło
Ekspres dwugrupowy Rocket Boxer (stalowy) 22 370 zł cennik Coffeedesk
Dwa młynki Eureka Atom Specialty 75 i 65 10 168 zł cennik Coffeedesk
Adaptacja lokalu (instalacje, posadzka, łazienka) 70 000 zł szacunek redakcji
Meble i wystrój 35 000 zł szacunek redakcji
Lada barowa i witryna chłodnicza 27 500 zł szacunek redakcji
Zaplecze: zmywarka, chłodziarki, piec 17 500 zł szacunek redakcji
Filtr i zmiękczacz wody 2 000 zł szacunek redakcji
Kasa online, POS, terminal 3 500 zł szacunek redakcji
Kaucja za lokal 10 000 zł szacunek redakcji
Pierwszy zapas towaru 6 500 zł szacunek redakcji
Dokumentacja GHP/HACCP, projekt technologiczny 3 250 zł szacunek redakcji
Otwarcie, szyld, marketing na start 5 500 zł szacunek redakcji
Drobny sprzęt i zastawa 6 000 zł szacunek redakcji
Razem koszty startu 219 288 zł
Rezerwa gotówki 60 712 zł ok. 3 miesiące kosztów stałych
Potrzebne finansowanie 280 000 zł

W tabeli finansowania wpisz osobno każde źródło: oszczędności, dotację, pożyczkę, leasing sprzętu. Wniosek do PUP wymaga kalkulacji kosztów podjęcia działalności „wraz ze źródłami ich finansowania” (§ 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia). Większość nowych firm i tak startuje za własne pieniądze. Według GUS 88,3% firm powstałych w 2023 r. i aktywnych do 2025 r. finansowało start ze środków własnych, a kredyty, pożyczki krajowe i pieniądze z zagranicy łącznie 3,4%.

Dotacja z urzędu pracy od 1 grudnia 2026 r. może wynieść najwyżej 55 902,06 zł, czyli 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia z III kwartału 2026 r. (9317,01 zł). W tym przykładzie pokryłaby ok. 25% kosztów startu. Część urzędów nie finansuje z dotacji remontu lokalu albo ogranicza wydatki na adaptację, na przykład do 20% kwoty dotacji, więc większość adaptacji trzeba by opłacić z innych pieniędzy.

Koszty stałe miesięcznie

Koszt Kwota Założenie
Czynsz 4 000 zł 40 m² po 100 zł netto (szacunek)
Dwa etaty po płacy minimalnej 2027 11 928 zł 4950 zł brutto plus 20,48% składek pracodawcy, bez PPK
Media 1 500 zł szacunek
Księgowość 500 zł szacunek
POS, terminal, internet 300 zł szacunek
Serwis ekspresu, filtry, chemia 400 zł szacunek
Ubezpieczenie 150 zł szacunek
Marketing 500 zł szacunek
Inne 300 zł szacunek
Razem 19 578 zł

Płaca minimalna od 1 stycznia 2027 r. wynosi 4950 zł brutto (Dz.U. 2026 poz. 1213). Do pensji dochodzą składki pracodawcy: emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa 1,67% (u płatnika zgłaszającego do 9 osób), Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym 2,45% i FGŚP 0,1%. Po 3 miesiącach zatrudnienia może dojść wpłata pracodawcy do PPK, 1,5% pensji. Obowiązki przy pierwszym pracowniku opisujemy w poradniku o zatrudnieniu pracownika.

Przychody i próg rentowności

Prognozę przychodów buduj od dołu: liczba klientów dziennie razy średni paragon razy dni sprzedaży. Założenia przykładu:

  • średni paragon 20 zł brutto, 30 dni sprzedaży w miesiącu,
  • 75% sprzedaży to napoje z VAT 23%, 25% jedzenie z VAT 8%, więc z 1 zł brutto zostaje ok. 0,84 zł netto,
  • towar kosztuje 35% sprzedaży netto, prowizje od kart ok. 1%.

Po odjęciu towaru i prowizji z każdej złotówki netto zostaje 64 gr. Próg rentowności liczy się według wzoru:

próg rentowności = koszty stałe / udział marży w przychodzie netto

19 578 zł / 0,64 = ok. 30 591 zł netto miesięcznie. Brutto to ok. 36 360 zł, czyli ok. 1212 zł utargu dziennie i ok. 61 paragonów po 20 zł. Tę liczbę wpisz do streszczenia, bo od niej zależy cała reszta. Marżę i narzut na pojedynczych produktach sprawdzisz w kalkulatorze marży i narzutu.

Pokaż też, jak próg reaguje na zmianę założeń:

Zmiana Próg rentowności
Założenia bazowe ok. 61 paragonów dziennie
Średni paragon 18 zł zamiast 20 zł ok. 67 paragonów
Towar 40% zamiast 35% sprzedaży netto ok. 66 paragonów
Czynsz o 1000 zł wyższy ok. 1274 zł utargu dziennie, ok. 64 paragony

Przepływy pieniężne na 12 miesięcy

Tabela przepływów pokazuje, ile gotówki zostaje na koncie na koniec każdego miesiąca. Urząd pracy wymaga szacowanych przychodów i kosztów w pierwszym roku w rozbiciu na miesiące, z uzasadnieniem założeń (§ 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia). Założyliśmy, że kawiarnia zaczyna od 45 paragonów dziennie i dochodzi do 100 w ósmym miesiącu.

Składki właściciela: przez pierwsze 6 miesięcy ulga na start z art. 18 Prawa przedsiębiorców, czyli tylko składka zdrowotna, potem preferencyjny ZUS z chorobowym, 469,85 zł miesięcznie od podstawy 1485 zł (30% płacy minimalnej). Szczegóły w poradniku o uldze na start. Podatek to ryczałt 3% od przychodu z gastronomii bez alkoholu powyżej 1,5% (art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o ryczałcie). Składkę zdrowotną na ryczałcie przy przychodzie powyżej 300 000 zł rocznie liczymy w kwocie z 2026 r., 1495,04 zł. Kwoty na 2027 r. ZUS poda po styczniowym komunikacie GUS. W uproszczeniu nie odliczamy składek od przychodu.

Miesiąc Paragony dziennie Przychód netto Po towarze i prowizjach Wynik po kosztach stałych ZUS właściciela Ryczałt 3% Przepływ Gotówka na koniec miesiąca
start 60 712 zł
1 45 22 713 zł 14 536 zł −5 042 zł 1 495 zł 681 zł −7 218 zł 53 494 zł
2 55 27 761 zł 17 767 zł −1 811 zł 1 495 zł 833 zł −4 139 zł 49 355 zł
3 65 32 808 zł 20 997 zł 1 419 zł 1 495 zł 984 zł −1 060 zł 48 295 zł
4 75 37 856 zł 24 228 zł 4 650 zł 1 495 zł 1 136 zł 2 019 zł 50 314 zł
5 85 42 903 zł 27 458 zł 7 880 zł 1 495 zł 1 287 zł 5 098 zł 55 412 zł
6 90 45 427 zł 29 073 zł 9 495 zł 1 495 zł 1 363 zł 6 637 zł 62 049 zł
7 95 47 951 zł 30 689 zł 11 111 zł 1 965 zł 1 439 zł 7 707 zł 69 756 zł
8–⁠12 (każdy) 100 50 474 zł 32 303 zł 12 725 zł 1 965 zł 1 514 zł 9 246 zł od 79 002 do 115 986 zł
Rok 509 789 zł 91 327 zł 55 274 zł

Najniższy stan konta wypada w trzecim miesiącu: 48 295 zł. Bez rezerwy kawiarnia potrzebowałaby wtedy ok. 12,4 tys. zł dopłaty, choć według planu idzie jej dobrze. Z gotówki na koncie właściciel finansuje też własne wypłaty, bo w tabeli ich nie ma.

Drugi wariant pokazuje, po co jest rezerwa. Jeśli sprzedaż startuje od 35 paragonów dziennie, rośnie o 5 miesięcznie i zatrzymuje się na 80 od dziesiątego miesiąca, kawiarnia ma ujemny przepływ przez pierwsze 7 miesięcy. Rok kończy z przepływem −29 394 zł, a najniższy stan konta, 20 493 zł, wypada w siódmym miesiącu. Bez rezerwy brakowałoby wtedy ok. 40,2 tys. zł.

Dwie uwagi do przepływów. Jeśli firma od początku jest czynnym podatnikiem VAT, odliczy VAT z faktur za wyposażenie, a nadwyżkę może odzyskać jako zwrot, co do zasady w ciągu 40 dni od złożenia rozliczenia (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT). Za okres, w którym firma nic jeszcze nie sprzedała, na przykład za miesiąc remontu przed otwarciem, urząd ma na zwrot 180 dni (art. 87 ust. 5a). Ta gotówka wraca z opóźnieniem, więc nie licz na nią w pierwszych miesiącach. Ze zwolnienia z VAT kawiarnia z przykładu i tak by nie skorzystała, bo jej sprzedaż przekroczy 240 000 zł w roku (art. 113 ust. 1). Po drugie, ustawa z 5 listopada 2026 r. zmieniająca PIT i ryczałt czeka na podpis prezydenta, który ma na decyzję czas do 27 listopada 2026 r. Stawek ryczałtu nie zmienia. Od przychodów z 2027 r. obniża limit przychodu z poprzedniego roku, który pozwala zostać na ryczałcie, z 2 mln do 250 000 euro. Firma, która dopiero zaczyna działalność, może wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodu (art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o ryczałcie), a w kolejnych latach kawiarnia z ok. 510 tys. zł przychodu mieści się w nowym limicie. Pełną listę miesięcznych kosztów firmy rozpisujemy w tekście ile kosztuje prowadzenie JDG.

Jakie ryzyka opisać w biznesplanie?

Dobra lista ryzyk ma przy każdej pozycji liczbę. Dla kawiarni z przykładu wygląda tak:

Ryzyko Wpływ na wynik Reakcja
Wolniejszy start sprzedaży w wariancie słabszym po roku ok. 29 tys. zł mniej gotówki niż na starcie rezerwa 3 miesięcy kosztów stałych, ograniczenie godzin otwarcia
10 paragonów dziennie mniej niż w planie ok. 3,2 tys. zł wyniku miesięcznie promocje w godzinach poza szczytem, oferta śniadaniowa
Wzrost kosztu towaru z 35% do 40% próg rośnie o ok. 5 paragonów dziennie korekta cennika, umowa z palarnią
Podwyżka czynszu o 1000 zł próg rośnie o ok. 62 zł utargu dziennie dłuższa umowa najmu ze stałą stawką
Choroba pracownika lub właściciela lokal zamknięty albo dodatkowe godziny pracy trzecia osoba na umowie zlecenia na zastępstwa
Awaria ekspresu utracony utarg z dnia umowa serwisowa z czasem reakcji

Wśród firm z 2023 r., które miały trudności podażowe, czyli w wytwarzaniu wyrobów lub świadczeniu usług, 51,9% wskazało niedostateczne środki finansowe (GUS). To kolejny argument za rezerwą gotówki w planie.

Biznesplan na dofinansowanie: czym różnią się PUP, LGD i bank?

Struktura z sześciu części pasuje do każdego odbiorcy, ale formularze się różnią. Zanim zaczniesz, pobierz wzór od instytucji, do której składasz wniosek.

Powiatowy urząd pracy LGDLEADER Bank
Podstawa rozporządzenie MRPiPS, Dz.U. 2025 poz. 1645 Plan Strategiczny WPR 2023–⁠2027, wytyczne MRiRW, regulamin naboru LGD art. 70 Prawa bankowego, procedury banku
Kwota do 55 902,06 zł od 1.12.2026 r. ryczałt do 150 tys. zł, w regulaminach np. 50–⁠150 tys. zł zależnie od zdolności i zabezpieczeń
Kto może m.in. zarejestrowany bezrobotny m.in. osoba bez działalności w roku przed wnioskiem, zameldowana od co najmniej roku na obszarze wiejskim objętym strategią LGD każdy, kto wykaże zdolność kredytową
Forma planu wniosek z 13 obowiązkowymi punktami (§ 2 ust. 3) uproszczony biznesplan formularz banku
Na co patrzy miesięczna prognoza na 1. rok, specyfikacja wydatków, źródła finansowania cel sprzedaży, zakres i koszty operacji, zasoby i doświadczenie przepływy na okres spłaty, wkład własny, zabezpieczenia

Urząd pracy. Wniosek o dofinansowanie musi zawierać m.in. szacowane przychody i koszty w pierwszym roku, miesięcznie, z uzasadnieniem założeń, szczegółową specyfikację wydatków z dotacji, kalkulację kosztów startu ze źródłami finansowania i proponowaną formę zabezpieczenia (§ 2 ust. 3 pkt 8–⁠12 rozporządzenia). Starosta odpowiada w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku i przy odmowie podaje przyczynę (§ 3 ust. 5). Kto może dostać dotację i jakie warunki stawiają urzędy, opisujemy w poradniku o dotacji z urzędu pracy.

LGD. Premia na podjęcie pozarolniczej działalności w interwencji LEADER to ryczałt do 150 tys. zł, a uzasadnienie ekonomiczne ma formę „uproszczonego biznesplanu” (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi). W regulaminie naboru 5/2026 LGD7-Kraina Nocy i Dni z Wielkopolski uproszczony biznesplan musi zawierać co najmniej:

  • cel, w tym zakładany ilościowy lub wartościowy poziom sprzedaży,
  • zakres działań potrzebnych do osiągnięcia celu, z zakresem rzeczowym i nakładami finansowymi,
  • zasoby wnioskodawcy, w tym jego wyjściową sytuację ekonomiczną, kwalifikacje lub doświadczenie,
  • sposób prowadzenia działalności.

Ten sam regulamin wymaga zgłoszenia się do ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego oraz osiągnięcia co najmniej 30% zakładanego w biznesplanie poziomu sprzedaży do dnia, w którym upłynie pełny rok obrachunkowy od wypłaty pomocy. Pomoc może pokryć do 65% kosztów kwalifikowalnych. Żeby dostać 150 000 zł, budżet takich kosztów musi więc wynosić co najmniej ok. 230,8 tys. zł. Premia przysługuje tylko na obszarze wiejskim objętym strategią LGD. Regulamin definiuje go jako cały kraj z wyłączeniem miast powyżej 20 tys. mieszkańców, więc kawiarnia w średnim mieście z naszego przykładu by się nie zakwalifikowała. Przez obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń beneficjent LGD nie skorzysta też z ulgi na start, którą zakładamy w przykładzie.

Bank. Prawo bankowe uzależnia kredyt od zdolności kredytowej, czyli zdolności do spłaty z odsetkami w terminach z umowy (art. 70 ust. 1). Nowo utworzonej firmie bank może udzielić kredytu przy szczególnym zabezpieczeniu spłaty i programie, którego realizacja według oceny banku zapewni zdolność kredytową w określonym czasie (art. 70 ust. 2 i 4). W praktyce tę rolę pełni biznesplan. Ekspert PKO BP cytowany przez PARP podkreśla, że bank patrzy, czy firma w okresie spłaty wygeneruje realne przepływy pieniężne, i oczekuje udokumentowanego wkładu własnego.

Biznesplan wzór: szkielet do skopiowania

  1. Streszczenie: pomysł w 2 zdaniach, koszt startu, wkład własny, wnioskowana kwota, próg rentowności, miesiąc jego przekroczenia.
  2. Wnioskodawca: wykształcenie, doświadczenie, kursy, uprawnienia.
  3. Oferta: produkty lub usługi z cenami, PKD, lokal i jego stan, potrzebne zezwolenia.
  4. Rynek i konkurencja: obszar działania, liczba potencjalnych klientów, konkurenci z cenami, przewagi.
  5. Marketing: kanały, budżet, harmonogram przed otwarciem i na pierwsze 3 miesiące.
  6. Koszty startu: lista pozycji z kwotami i źródłem każdej ceny oraz źródła finansowania.
  7. Koszty stałe: miesięcznie, z założeniami.
  8. Przychody i próg rentowności: wzór, założenia, wrażliwość na zmianę 2–⁠3 kluczowych liczb.
  9. Przepływy pieniężne: 12 miesięcy po miesiącu, z najniższym stanem gotówki.
  10. Ryzyka: 4–⁠6 pozycji z wpływem na wynik i reakcją.

Do wniosku o dotację dopisz specyfikację wydatków z dofinansowania i formę zabezpieczenia, do LGD cel sprzedaży, do banku harmonogram inwestycji.

Najczęstsze błędy w biznesplanie

  • Przychód podany jako okrągła kwota. Prognoza powinna wynikać z liczby klientów, ceny i dni pracy, a te z obserwacji konkurencji.
  • Pełna sprzedaż od pierwszego miesiąca. Nowy lokal potrzebuje czasu, a komisja wie o tym tak samo jak ty.
  • Brak rezerwy. W przykładzie nawet przy planie bazowym brakowałoby ok. 12,4 tys. zł w trzecim miesiącu.
  • Pominięte koszty właściciela. Składki ZUS, składka zdrowotna i podatek należą do przepływów. Ich brak zawyża wynik.
  • Wzór niezgodny z formularzem. PARP wymienia niezapoznanie się z wymaganiami instytucji jako najprostszy błąd do uniknięcia.

Podsumowanie

  • Jak napisać biznesplan: w sześciu częściach (streszczenie, oferta, rynek i konkurencja, marketing, plan finansowy, ryzyka), przy czym streszczenie pisze się na końcu.
  • Plan finansowy składa się z kosztów startu ze źródłami finansowania, kosztów stałych, prognozy przychodów, progu rentowności i przepływów na 12 miesięcy po miesiącu.
  • W przykładzie mała kawiarnia potrzebuje 219 288 zł na start i 60 712 zł rezerwy. Wychodzi na zero przy ok. 61 paragonach dziennie, a najniższy stan konta wypada w trzecim miesiącu.
  • Urząd pracy wymaga miesięcznej prognozy na pierwszy rok i daje do 55 902,06 zł. LGD chce uproszczonego biznesplanu i daje ryczałt do 150 tys. zł na wsi. Bank sprawdza przepływy na cały okres spłaty.
  • Według GUS pierwszy rok przetrwało 68,4% firm założonych w 2024 r., a 88,3% nowych firm finansuje start z własnych pieniędzy.

FAQ

Pytania i odpowiedzi

Co to jest biznesplan?

To dokument, który opisuje pomysł na firmę i przelicza go na pieniądze: co sprzedajesz, komu, za ile, ile kosztuje start i utrzymanie firmy, kiedy wyjdziesz na zero i skąd weźmiesz pieniądze do tego momentu. Urząd pracy, lokalna grupa działania i bank czytają go po to, żeby ocenić, czy firma przetrwa i odda albo rozliczy pieniądze.

Czy biznesplan jest obowiązkowy przy zakładaniu firmy?

Nie. Do wpisu do CEIDG biznesplan nie jest potrzebny. Wymagają go natomiast instytucje, które dają pieniądze: wniosek o dotację z powiatowego urzędu pracy musi zawierać m.in. miesięczną prognozę przychodów i kosztów na pierwszy rok (§ 2 ust. 3 rozporządzenia, Dz.U. 2025 poz. 1645), LGD wymaga uproszczonego biznesplanu, a bank ocenia na jego podstawie zdolność kredytową nowej firmy.

Jak policzyć próg rentowności w biznesplanie?

Podziel miesięczne koszty stałe przez udział marży w przychodzie netto. W naszym przykładzie kawiarnia ma 19 578 zł kosztów stałych, a po towarze i prowizjach zostaje jej 64% przychodu netto. Próg wynosi więc ok. 30 591 zł netto miesięcznie, czyli ok. 1212 zł utargu brutto dziennie i ok. 61 paragonów po 20 zł.

Ile wynosi premia z LGD na założenie firmy?

W interwencji LEADER Planu Strategicznego WPR 2023–⁠2027 premia na podjęcie pozarolniczej działalności to ryczałt do 150 tys. zł. Konkretne widełki ustala LGD w regulaminie naboru, na przykład LGD7-Kraina Nocy i Dni w naborze 5/2026 przyznaje od 50 000 do 150 000 zł, do 65% kosztów kwalifikowalnych. Firma musi działać na obszarze wiejskim objętym strategią LGD, czyli poza miastami powyżej 20 tys. mieszkańców.

Na ile miesięcy przygotować prognozę finansową?

Wniosek o dotację z PUP wymaga prognozy na pierwszy rok w rozbiciu na miesiące. Bank przy kredycie inwestycyjnym patrzy na cały okres spłaty, a LGD na okres do osiągnięcia zakładanej sprzedaży. Rozsądne minimum to 12 miesięcy po miesiącu i kolejne 2 lata w ujęciu rocznym.

Gdzie szukać danych do analizy rynku?

Liczbę mieszkańców i firm w gminie, także w podziale na sekcje PKD, podaje Bank Danych Lokalnych GUS. Ceny i liczbę konkurentów trzeba zebrać samemu: z cenników, map i wizyt w lokalach. GUS publikuje też dane o przeżywalności nowych firm: z firm powstałych w 2024 r. do 2025 r. przetrwało 68,4%.

Źródła

  1. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 listopada 2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej (Dz.U. 2025 poz. 1645), § 2 i § 3, Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620 ze zm.), art. 147, Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  3. Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 listopada 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2026 r. (M.P. 2026 poz. 1122), Główny Urząd Statystyczny
  4. Regulamin naboru wniosków o przyznanie pomocy na podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej (START DG), nabór 5/2026, interwencja I.13.1 LEADER/RLKS, Stowarzyszenie LGD7-Kraina Nocy i Dni
  5. LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) w Planie Strategicznym WPR 2023–2027, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
  6. Podejmowanie działalności gospodarczej w ramach LSR 2025–2026, prezentacja LGD, Lokalna Grupa Działania „Kraina wokół Lublina” (funduszeue.lubelskie.pl)
  7. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 70), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  8. Jakie treści zawiera biznesplan i jak go napisać?, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
  9. Przedsiębiorstwa niefinansowe powstałe w latach 2020–2024 (publikacja z 30.01.2026, tablica 6, rozdział 2.2), Główny Urząd Statystyczny
  10. Bank Danych Lokalnych: podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON, ludność, Główny Urząd Statystyczny
  11. Ekspresy kolbowe (cennik, m.in. Rocket Boxer 2 grupy), Coffeedesk
  12. Młynki do kawy do gastronomii (cennik), Coffeedesk
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), Dziennik Ustaw RP
  14. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1484 (art. 18), Dziennik Ustaw RP
  15. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1474 (art. 18a), Dziennik Ustaw RP
  16. Informacja w sprawie podstawy wymiaru składki oraz kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2026 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych
  17. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843 (art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. a), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  18. Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263 (art. 87 ust. 2, art. 113), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  19. Przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 3293 (ustawa z 5 listopada 2026 r. o zmianie ustaw o PIT, CIT i ryczałcie), Sejm RP