Urlop wypoczynkowy: 20 albo 26 dni, a do stażu liczy się już zlecenie i firma

Wymiar zależy od stażu, a ten w firmach prywatnych od maja 2026 r. obejmuje też zlecenia i własną działalność. Liczymy urlop przy zmianie pracy, na 3/4 etatu i ekwiwalent ze współczynnikiem 20,92.

Pomost nad jeziorem z góry, na końcu dwa leżaki, ochrowy i granatowy, z długimi cieniami
Urlop przy stażu krótszym niż 10 lat
20dni
Urlop przy stażu od 10 lat
26dni
Studia wliczane do stażu urlopowego
8lat
Urlop na żądanie w roku
4dni
Najkrótsza nieprzerwana część urlopu
14dni
Termin na urlop zaległy
30września
Współczynnik ekwiwalentu w 2027 r.
20,92
Przedawnienie prawa do urlopu
3lata
Spis treści14

Prawo do urlopu wypoczynkowego ma każdy pracownik, czyli osoba zatrudniona na umowę o pracę, powołanie, wybór, mianowanie albo spółdzielczą umowę o pracę. Urlop jest coroczny, płatny i nie można się go zrzec (art. 152 Kodeksu pracy). W trakcie zatrudnienia nie wolno go zamienić na pieniądze; ekwiwalent przysługuje dopiero przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy (art. 171 § 1 KP).

Zasady są w art. 152–⁠173 Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245) i w rozporządzeniu urlopowym z 8 stycznia 1997 roku. W 2026 roku zmieniły się dwie rzeczy: od 1 maja prywatni pracodawcy doliczają do stażu okresy zlecenia i działalności, a od 27 stycznia ekwiwalent wypłaca się w terminie wypłaty pensji.

Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje?

Wymiar zależy od jednego progu: 20 dni przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat i 26 dni od 10 lat (art. 154 § 1 KP). Na niepełnym etacie liczysz proporcję od tych liczb i zaokrąglasz niepełny dzień w górę (art. 154 § 2 KP). Wynik nie może przekroczyć wymiaru z pełnego etatu. Urlopu udziela się w godzinach: jeden dzień urlopu to 8 godzin (art. 154² § 2 KP).

Etat Staż poniżej 10 lat Staż od 10 lat
pełny (1/1) 20 dni = 160 h 26 dni = 208 h
3/4 15 dni = 120 h 20 dni = 160 h (19,5 w górę)
1/2 10 dni = 80 h 13 dni = 104 h
1/4 5 dni = 40 h 7 dni = 56 h (6,5 w górę)

Pracownik, który w trakcie roku przekroczy 10 lat stażu, dostaje 6 dodatkowych dni od dnia, w którym nabył prawo do wyższego wymiaru. Jeśli wcześniej wykorzystał już cały urlop za ten rok, przysługuje mu urlop uzupełniający (art. 158 KP).

Jak liczyć staż do urlopu wypoczynkowego?

Do stażu urlopowego wliczasz wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia, bez względu na przerwy i sposób, w jaki umowy się kończyły (art. 154¹ § 1 KP). Przy dwóch równoległych etatach liczy się też część pierwszego zatrudnienia sprzed podjęcia drugiego (art. 154¹ § 2 KP).

Drugim składnikiem jest szkoła (art. 155 § 1 KP). Okresów nauki nie sumujesz: liczy się jedna, najkorzystniejsza szkoła.

Ukończona szkoła Ile lat wliczasz do stażu urlopowego
zasadnicza zawodowa lub równorzędna czas nauki z programu, najwyżej 3 lata
średnia zawodowa (technikum) czas nauki z programu, najwyżej 5 lat
średnia zawodowa po zasadniczej 5 lat
liceum ogólnokształcące 4 lata
szkoła policealna 6 lat
szkoła wyższa 8 lat

Jeśli pracownik uczył się i jednocześnie pracował, wybierasz korzystniejszą opcję: albo okres nauki, albo okres zatrudnienia w czasie nauki (art. 155 § 2 KP). Absolwent studiów magisterskich po 2 latach pracy ma więc 10 lat stażu urlopowego i 26 dni urlopu. Absolwent liceum dochodzi do 26 dni po 6 latach pracy.

Zlecenie i działalność w stażu od 2026 roku

Ustawa z 26 września 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1423) dodała do Kodeksu pracy art. 302¹. Do okresu zatrudnienia, a więc także do stażu urlopowego, wlicza się teraz m.in.:

  • okresy prowadzenia działalności gospodarczej, za które opłacono składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe, a także okresy pracy jako osoba współpracująca,
  • okresy ulgi na start, czyli pierwsze 6 miesięcy działalności bez składek społecznych, potwierdzone zgłoszeniem do ubezpieczenia zdrowotnego,
  • okresy umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług i umowy agencyjnej, w których dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym; zlecenie bez tych składek, np. studenta przed 26. rokiem życia, liczy się, jeśli zostanie udokumentowane (art. 302¹ § 3 KP),
  • udokumentowaną pracę zarobkową za granicą na innej podstawie niż umowa o pracę.

Umowa o dzieło się nie liczy. Okresy, które na siebie zachodzą, liczysz raz, ten najkorzystniejszy (art. 302¹ § 10 KP). Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2026 roku, ale pracodawców spoza sektora finansów publicznych objęła od pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia (21 października 2025 roku), czyli od 1 maja 2026 roku (art. 9 i 10 ustawy).

Okresy dokumentuje zaświadczenie ZUS. Pracownik składa wniosek USP wyłącznie elektronicznie przez eZUS (art. 302² KP), a ZUS ma 7 dni na odpowiedź. Pracownik zatrudniony w firmie prywatnej 1 maja 2026 roku ma 24 miesiące od tego dnia, żeby dostarczyć zaświadczenie. Okresów udokumentowanych później ten pracodawca nie wlicza (art. 5 ust. 2 i 3 ustawy). Wyższy wymiar urlopu należy się od dnia nabycia prawa, ale nie wcześniej niż od 1 maja 2026 roku (art. 6). Za lata wcześniejsze pracodawca nie dopłaca.

Pierwsza praca: urlop po każdym miesiącu

Osoba, która podejmuje pracę po raz pierwszy, nabywa urlop z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 urlopu rocznego (art. 153 § 1 KP). Przy 20 dniach to 1,67 dnia, czyli 13 godzin 20 minut po każdym miesiącu. Kodeks nie każe tego zaokrąglać, więc urlop w pierwszym roku najwygodniej rozliczać w godzinach. Prawo do kolejnego, pełnego urlopu pracownik nabywa 1 stycznia następnego roku (art. 153 § 2 KP).

Absolwent studiów w pierwszej pracy też dostaje 1/12 z 20 dni po każdym miesiącu, a do 26 dni dojdzie po 2 latach pracy.

Jak liczyć urlop proporcjonalny przy zmianie pracy?

Gdy pracownik zmienia pracę w trakcie roku, każdy pracodawca daje mu urlop proporcjonalny do okresu pracy u siebie (art. 155¹ § 1 KP). Kalendarzowy miesiąc pracy to 1/12 wymiaru rocznego, niepełny miesiąc zaokrąglasz w górę, a niepełny dzień urlopu też w górę (art. 155²a i 155³ KP). Jeśli jedna umowa kończy się, a druga zaczyna w tym samym miesiącu, ten miesiąc zaokrągla tylko dotychczasowy pracodawca (art. 155²a § 3 KP).

Przepracowane miesiące w roku Wymiar 20 dni Wymiar 26 dni
1 2 dni 3 dni
2 4 dni 5 dni
3 5 dni 7 dni
4 7 dni 9 dni
5 9 dni 11 dni
6 10 dni 13 dni
7 12 dni 16 dni
8 14 dni 18 dni
9 15 dni 20 dni
10 17 dni 22 dni
11 19 dni 24 dni
12 20 dni 26 dni

Te same zasady stosujesz do pracownika, który wraca w trakcie roku po co najmniej miesięcznym urlopie bezpłatnym, wychowawczym, po służbie wojskowej albo po nieusprawiedliwionej nieobecności (art. 155² KP).

Przykład 1

Zmiana pracy w połowie roku

Pracownica z 12-letnim stażem (26 dni) pracuje w firmie A do 30 czerwca 2027 roku, a od 1 lipca w firmie B na czas nieokreślony. U A przysługuje jej 26 × 6/12 = 13 dni, u B także 13 dni. Jeśli w firmie A wzięła już 16 dni, pracodawca A nie może jej tego odebrać, bo wykorzystała urlop w wyższym wymiarze. Firma B daje jej wtedy o 3 dni mniej, czyli 10 dni (art. 155¹ § 2 KP). Łącznie ma w roku 26 dni.

Urlop wykorzystany u poprzedniej firmy wynika ze świadectwa pracy. Wymiar dla konkretnych dat policzysz w kalkulatorze urlopu i ekwiwalentu.

Urlop wypoczynkowy na 3/4 etatu: jak liczyć w godzinach?

Wymiar w dniach z tabeli zamieniasz na godziny (8 za dzień) i odejmujesz tyle godzin, ile pracownik miałby przepracować w dniach urlopu według swojego grafiku (art. 154² § 1 KP). Urlop w części dnia wolno dać tylko wtedy, gdy zostało mniej godzin niż jedna dniówka (art. 154² § 4 KP).

Przykład 2

3/4 etatu po 6 godzin dziennie

Pracownik z 11-letnim stażem pracuje na 3/4 etatu od poniedziałku do piątku po 6 godzin. Wymiar: 26 × 3/4 = 19,5, w górę do 20 dni, czyli 160 godzin. Tydzień urlopu zużywa 30 godzin (5 × 6 h). 160 godzin wystarcza na 26 dni roboczych po 6 godzin i jeszcze 4 godziny, które pracodawca może udzielić w jednym dniu jako część dniówki.

Gdyby ten sam pracownik pracował w pełnych, 8-godzinnych dniówkach, ale nie codziennie, 160 godzin wystarczyłoby na 20 dni pracy.

Kiedy pracownik idzie na urlop: plan urlopów czy uzgodnienie?

Pracodawca musi udzielić urlopu w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo (art. 161 KP). Termin wynika z planu urlopów albo z porozumienia z pracownikiem. Pracodawca, u którego nie działa związek zawodowy, planu nie ustala (art. 163 § 1¹ KP), więc w większości małych firm wystarczy uzgodnić termin z pracownikiem.

Urlop można podzielić na części, ale tylko na wniosek pracownika. Co najmniej jedna część musi trwać 14 kolejnych dni kalendarzowych (art. 162 KP). Przy pracy od poniedziałku do piątku to zwykle 10 dni roboczych, czyli dwa pełne tygodnie z weekendami.

Urlop wypoczynkowy na żądanie: 4 dni w roku

Pracodawca musi dać na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym najwyżej 4 dni urlopu w roku kalendarzowym (art. 167² KP). Żądanie zgłasza się najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, np. telefonem rano, przed rozpoczęciem pracy. Ponadto:

  • 4 dni na żądanie nie są dodatkowe, mieszczą się w 20 albo 26 dniach,
  • limit obowiązuje łącznie u wszystkich pracodawców w danym roku (art. 167³ KP), więc dni wykorzystane w poprzedniej pracy się odejmuje,
  • dni na żądanie nie trafiają do planu urlopów, a niewykorzystane przechodzą na następny rok jako zwykły urlop zaległy (art. 168 KP),
  • na niepełnym etacie limit nadal wynosi 4 dni, liczone według grafiku pracownika.

Pracodawca w zasadzie nie może odmówić. Sąd Najwyższy w wyroku z 28 października 2009 roku (II PK 123/09) uznał jednak, że ten obowiązek nie jest bezwzględny. Odmowa jest możliwa w szczególnych okolicznościach, gdy obecności pracownika wymaga wyjątkowo ważny interes firmy. Samo zgłoszenie żądania nie pozwala też pracownikowi zniknąć z pracy, zanim pracodawca udzieli urlopu.

Przesunięcie, odwołanie i choroba w czasie urlopu

Termin urlopu może się zmienić w trzech sytuacjach. Na wniosek pracownika z ważnych przyczyn albo z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeśli nieobecność pracownika poważnie zakłóciłaby pracę (art. 164 KP). Trzecia sytuacja jest obowiązkowa: gdy pracownik nie może rozpocząć urlopu z powodu choroby, kwarantanny, ćwiczeń wojskowych do 3 miesięcy albo urlopu macierzyńskiego, pracodawca musi przesunąć urlop na później (art. 165 KP). To samo dotyczy części urlopu, którą przerwała choroba (art. 166 KP).

Odwołanie z urlopu jest dopuszczalne tylko z powodu okoliczności nieprzewidzianych w chwili jego rozpoczęcia. Pracodawca pokrywa wtedy koszty, które pracownik poniósł w bezpośrednim związku z odwołaniem, np. przepadłą zaliczkę za hotel albo koszt powrotu (art. 167 KP).

Urlop po chorobie dłuższej niż 30 dni i po macierzyńskim

Po zwolnieniu lekarskim dłuższym niż 30 dni pracownik przechodzi kontrolne badania lekarskie (art. 229 § 2 KP). Badania sprawdzają zdolność do pracy, więc robi się je przed powrotem do pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z 20 marca 2008 roku (II PK 214/07) uznał, że rozpoczęcie zaplanowanego urlopu bezpośrednio po zakończeniu niezdolności do pracy nie narusza art. 165 i 229 § 2 KP.

Na wniosek pracownicy, a także ojca lub innego członka najbliższej rodziny na macierzyńskim, pracodawca musi udzielić urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim (art. 163 § 3 KP). Po rodzicielskim Kodeks takiej gwarancji nie daje. Urlop wychowawczy wstrzymuje natomiast bieg przedawnienia urlopu wypoczynkowego (art. 293¹ KP), a jeśli trwał co najmniej miesiąc, po powrocie w trakcie roku urlop liczy się proporcjonalnie (art. 155² KP).

Urlop w okresie wypowiedzenia

W okresie wypowiedzenia pracownik musi wykorzystać urlop, jeśli pracodawca go udzieli, nawet bez zgody pracownika (art. 167¹ KP). Pracodawca może jednak wysłać go na urlop bieżący tylko w wymiarze proporcjonalnym do okresu pracy w roku rozwiązania umowy. Urlop zaległy może narzucić w całości. Jak liczyć okres wypowiedzenia i co zmienia w nim nowy staż, opisujemy w poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Urlop zaległy: do 30 września i przedawnienie po 3 latach

Urlopu niewykorzystanego w danym roku trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Urlop za 2026 rok pracownik powinien więc wykorzystać do 30 września 2027 roku. Za nieudzielenie urlopu albo bezpodstawne obniżenie jego wymiaru grozi grzywna od 2 000 do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 KP w brzmieniu od 8 lipca 2026 roku).

Po 30 września urlop nie przepada. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach od wymagalności (art. 291 § 1 KP). Bieg przedawnienia urlopu liczy się od 1 października roku następnego, czyli od dnia po terminie z art. 168 KP. Urlop za 2026 rok przedawniłby się więc z końcem września 2030 roku.

Przedawnienie ma jednak granice wyznaczone przez prawo unijne. W wyroku z 6 listopada 2018 roku (C-684/16) Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że pracodawca musi umożliwić pracownikowi wykorzystanie urlopu i poinformować go o ryzyku jego utraty. W wyroku z 22 września 2022 roku (C-120/21) dodał, że 3-letnie przedawnienie nie może działać, jeśli pracodawca nie dał pracownikowi realnej możliwości skorzystania z urlopu. Zaległości w urlopach nie znikają więc same.

Ile wynosi wynagrodzenie urlopowe?

Za czas urlopu pracownik dostaje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 KP). Szczegóły określa rozporządzenie z 8 stycznia 1997 roku:

  • stałe składniki miesięczne, np. pensja zasadnicza i stały dodatek funkcyjny, wypłacasz w wysokości należnej w miesiącu urlopu, bez przeliczeń (§ 7),
  • zmienne składniki za okresy do miesiąca, np. prowizje, nadgodziny czy premie miesięczne, liczysz ze średniej z 3 miesięcy przed miesiącem rozpoczęcia urlopu, a przy dużych wahaniach nawet z 12 miesięcy (§ 8),
  • zmienną część dzielisz przez liczbę godzin przepracowanych w tych miesiącach i mnożysz przez godziny urlopu (§ 9),
  • pomija się m.in. nagrody jubileuszowe, jednorazowe premie za konkretne zadanie, wynagrodzenie chorobowe i odprawy (§ 6).
Przykład 3

Pensja z prowizją

Handlowiec ma 6 000 zł brutto pensji i prowizję. W styczniu, lutym i marcu 2027 roku dostał 3 600 zł prowizji i przepracował 480 godzin. W kwietniu bierze 10 dni urlopu, czyli 80 godzin. Za kwiecień dostaje pełne 6 000 zł pensji oraz część zmienną: 3 600 zł / 480 h = 7,50 zł za godzinę, razy 80 h = 600 zł brutto.

Ekwiwalent za urlop: jak liczyć w 2027 roku?

Ekwiwalent liczy się podobnie jak wynagrodzenie urlopowe (§ 14–⁠19 rozporządzenia). Stałe składniki bierzesz z miesiąca nabycia prawa do ekwiwalentu, czyli zwykle z miesiąca rozwiązania umowy. Zmienne składniki liczysz ze średniej z 3 miesięcy przed tym miesiącem. Sumę dzielisz przez współczynnik urlopowy na dany rok, wynik przez 8 (dobowa norma czasu pracy) i mnożysz przez godziny niewykorzystanego urlopu.

Współczynnik to liczba dni w roku pomniejszona o niedziele, święta i dni wolne w pięciodniowym tygodniu pracy, podzielona przez 12 (§ 19 ust. 2). W 2027 roku: 365 dni minus 52 niedziele, 10 świąt przypadających poza niedzielą (z Wigilią, wolną od 2025 roku) i 52 soboty daje 251 dni. 251 / 12 = 20,92. Taki sam współczynnik obowiązuje w 2026 roku. Na niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie (§ 19 ust. 3).

Etat Współczynnik 2027 Pensja Ekwiwalent za 1 dzień Ekwiwalent za 1 godzinę
pełny 20,92 6 000 zł 286,81 zł 35,85 zł
3/4 15,69 4 500 zł 286,81 zł 35,85 zł
1/2 10,46 3 000 zł 286,81 zł 35,85 zł
1/4 5,23 1 500 zł 286,81 zł 35,85 zł
pełny, płaca minimalna 20,92 4 950 zł 236,62 zł 29,58 zł

Płaca minimalna w 2027 roku wynosi 4 950 zł brutto (Dz.U. 2026 poz. 1213). Wszystkie kwoty w tabeli są brutto.

Przykład 4

Ekwiwalent po odejściu z firmy w marcu 2027 roku

Pracownik z wymiarem 26 dni odchodzi 31 marca 2027 roku. Za 2027 rok przysługują mu 3 miesiące, czyli 26 × 3/12 = 6,5, w górę 7 dni. Do tego ma 3 dni zaległe z 2026 roku. Razem 10 dni, czyli 80 godzin. Zarabia 6 000 zł brutto i dostaje premię miesięczną, która w 3 miesiącach przed miesiącem odejścia (grudzień, styczeń, luty) wyniosła średnio 600 zł.

Krok Działanie Wynik
podstawa 6 000 zł + 600 zł 6 600 zł
ekwiwalent za 1 dzień 6 600 zł / 20,92 315,49 zł
ekwiwalent za 1 godzinę 315,49 zł / 8 39,44 zł
ekwiwalent za 80 godzin 39,44 zł × 80 3 155,20 zł brutto

Bez premii wyszłoby 2 868,00 zł brutto. Od 27 stycznia 2026 roku ekwiwalent wypłaca się w terminie wypłaty pensji ustalonym w firmie. Jeśli ten termin przypada przed dniem rozwiązania umowy, pracodawca ma 10 dni od jej rozwiązania (art. 171 § 4 i 5 KP). Pracodawca nie musi płacić ekwiwalentu, jeśli z tym samym pracownikiem zawiera kolejną umowę zaraz po poprzedniej i strony uzgodnią, że urlop zostanie wykorzystany w nowej umowie (art. 171 § 3 KP). Ekwiwalent jest przychodem ze stosunku pracy, więc pobiera się od niego składki i zaliczkę na PIT jak od pensji. Kwotę na rękę sprawdzisz w kalkulatorze wynagrodzeń brutto-netto.

Czy na zleceniu i B2B przysługuje urlop wypoczynkowy?

Nie z mocy prawa. Urlop z Kodeksu pracy dotyczy tylko pracowników. Na umowie zlecenia i w kontrakcie B2B przerwa jest płatna wyłącznie wtedy, gdy strony wpiszą to do umowy.

Zlecenie i działalność liczą się za to do stażu po przejściu na etat. Absolwent studiów, który 2 lata prowadził firmę i opłacał składki, od razu ma 26 dni urlopu, jeśli przyniesie zaświadczenie z ZUS. Pracodawca, który zatrudnia pierwszego pracownika, powinien zapytać o takie okresy już przy rekrutacji. Zmieniają one wymiar urlopu, a zlecenie wykonywane wcześniej dla tej samej firmy wydłuża też okres wypowiedzenia (art. 302¹ § 8 KP).

Podsumowanie

  • 20 dni przy stażu poniżej 10 lat, 26 dni od 10 lat; na niepełnym etacie proporcja zaokrąglana w górę (3/4 etatu: 15 albo 20 dni).
  • Do stażu wliczasz wcześniejsze etaty, szkołę (studia 8 lat), a u pracodawców prywatnych od 1 maja 2026 roku także zlecenia i działalność z zaświadczeniem ZUS, bez wyrównania wstecz.
  • Przy zmianie pracy miesiąc to 1/12 wymiaru, niepełny miesiąc i niepełny dzień zaokrąglasz w górę.
  • Jedna część urlopu trwa co najmniej 14 dni, 4 dni na żądanie mieszczą się w wymiarze, zaległy urlop dajesz do 30 września następnego roku.
  • Ekwiwalent w 2027 roku liczysz ze współczynnikiem 20,92 i wypłacasz w terminie wypłaty pensji.

Co dalej

  • Policz urlop i ekwiwalent

    20,92 współczynnik ekwiwalentu za urlop na 2027 r. (pełny etat).

    Otwórz kalkulator
  • Sprawdź wymiar czasu pracy

    251 dni pracy w 2027 r.

    Otwórz kalkulator

Pytania i odpowiedzi

Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje w 2027 roku?

20 dni, jeśli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, i 26 dni od 10 lat (art. 154 § 1 Kodeksu pracy). Do tych 10 lat wlicza się poprzednie zatrudnienie bez względu na przerwy, okres nauki (np. 8 lat za studia, 4 lata za liceum), a u pracodawców prywatnych od 1 maja 2026 r. także udokumentowane zaświadczeniem ZUS okresy zlecenia i działalności gospodarczej.

Ile dni urlopu na 3/4 etatu?

15 dni przy stażu poniżej 10 lat i 20 dni przy stażu od 10 lat. Liczysz 3/4 z 20 dni (15) albo z 26 dni (19,5), a niepełny dzień zaokrąglasz w górę (art. 154 § 2 KP). Urlop rozlicza się w godzinach: 15 dni to 120 godzin, 20 dni to 160 godzin, bo jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom.

Czy urlop na żądanie to dodatkowe dni?

Nie. Cztery dni urlopu na żądanie mieszczą się w rocznym wymiarze 20 albo 26 dni (art. 167² KP). Pracownik zgłasza żądanie najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, a limit 4 dni w roku obowiązuje łącznie u wszystkich kolejnych pracodawców. Niewykorzystane dni na żądanie nie przechodzą na następny rok jako dni na żądanie.

Jak liczyć ekwiwalent za urlop w 2027 roku?

Miesięczne wynagrodzenie (stałe składniki z miesiąca nabycia prawa i średnią zmiennych z 3 miesięcy) dzielisz przez współczynnik 20,92, wynik dzielisz przez 8 i mnożysz przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Przy płacy minimalnej 4 950 zł ekwiwalent za dzień urlopu wynosi 236,62 zł brutto. Na niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie, np. na 1/2 etatu do 10,46.

Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop?

Pracodawca musi udzielić zaległego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Po tym terminie urlop nie przepada: roszczenie przedawnia się po 3 latach (art. 291 § 1 KP), liczonych od 1 października roku następnego. TSUE uznał, że przedawnienie nie może działać, jeśli pracodawca nie umożliwił pracownikowi wykorzystania urlopu.

Czy na umowie zlecenia lub B2B przysługuje urlop wypoczynkowy?

Nie z mocy prawa. Urlop z Kodeksu pracy przysługuje tylko pracownikom. Na zleceniu i w kontrakcie B2B płatna przerwa przysługuje wyłącznie wtedy, gdy strony wpiszą ją do umowy. Okresy zlecenia i działalności liczą się natomiast od 2026 r. do stażu, od którego zależy, czy po przejściu na etat dostaniesz 20 czy 26 dni.

Źródła

16
  1. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 152–173, 229 § 2, 282 § 1, 291 § 1, 293¹, 302¹–302²), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  2. Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1423 (wliczanie zlecenia i działalności do stażu, art. 5, 6 i 9), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  3. Ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, Dz.U. 2026 poz. 25 (art. 171 § 4 i 5 KP, termin wypłaty ekwiwalentu), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  4. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, Dz.U. 1997 nr 2 poz. 14, Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  5. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 16 grudnia 2003 r. zmieniające rozporządzenie urlopowe, Dz.U. 2003 nr 230 poz. 2290 (§ 9, § 18, § 19 ust. 2), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  6. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 października 2009 r. zmieniające rozporządzenie urlopowe, Dz.U. 2009 nr 174 poz. 1353 (§ 16, § 18 pkt 2, § 19 ust. 3), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  7. Ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2024 poz. 1965 (Wigilia dniem wolnym), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1213, Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu
  9. Stażowe w liczbach – jak to robimy? (27 stycznia 2026 r.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych
  10. Staż pracy – pytania i odpowiedzi, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
  11. Urlopy. Prawo pracy (broszura dla pracodawców), Państwowa Inspekcja Pracy
  12. Urlop wypoczynkowy a przedawnienie (14 sierpnia 2024 r., na podstawie materiałów PIP), Zielona Linia, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia
  13. Wyrok TSUE z 22 września 2022 r., C-120/21, LB przeciwko TO (przedawnienie prawa do urlopu), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  14. Wyrok TSUE z 6 listopada 2018 r., C-684/16, Max-Planck-Gesellschaft (obowiązek umożliwienia i zachęcenia do urlopu), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  15. Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. II PK 214/07 (urlop bezpośrednio po chorobie dłuższej niż 30 dni), Sąd Najwyższy
  16. Urlopu na żądanie nie dajesz w każdej sytuacji (wyrok SN z 28 października 2009 r., II PK 123/09), Rzeczpospolita